پیوستن ایران به جمع کشورهای تولیدکننده فناوری الکتروپوریشن درمان سرطان/ جلوگیری از قطع عضو بیماران با فناوری بومی دانشبنیان
یک شرکت دانشبنیان مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران موفق به طراحی و تولید بومی دستگاه الکتروپوریشن (ECT) ویژه درمان سرطان شده است؛ فناوری پیشرفتهای که با استفاده از پالسهای الکتریکی، نفوذپذیری سلولهای سرطانی را افزایش داده و اثربخشی داروهای ضدسرطان را بهطور چشمگیری ارتقا میدهد. با دستیابی به این فناوری ایران بهعنوان یک کشور آسیایی در کنار کشورهایی مانند انگلستان و ایتالیا در جمع تولیدکنندگان این فناوری نوین قرار گرفته است.
تولید بومی دستگاه درمان سرطان بدون مهندسی معکوس
سیدحسین میرآقایی، مدیرعامل شرکت دانشبنیان پیشرو فناوران درمان پارس در گفتوگو با خبرنگار علمی و فناوری برنا با اشاره به فعالیت این مجموعه در حوزه تجهیزات پیشرفته درمان سرطان گفت: در حوزه ساخت و ارائه تجهیزات هایتک تشخیص و درمان سرطان همگام با فناوریهای روز دنیا فعالیت میکنیم. دستگاهی که امروز معرفی شده دستگاه الکتروپوریشن یا الکتروشیمیدرمانی است که حدود ۳۵ سال سابقه استفاده در کشورهای اروپایی و حدود ۱۵ سال سابقه ورود به چرخه درمانی در قاره آمریکا را دارد.
وی با تاکید بر بومی بودن کامل این فناوری افزود: این دستگاه بهصورت کاملا بومی و بدون استفاده از مهندسی معکوس در کشور طراحی و تولید شده است.
الکتروپوریشن چگونه عمل میکند؟
میرآقایی درباره نحوه عملکرد این فناوری توضیح داد: در روش الکتروشیمیدرمانی متناسب با نوع ضایعه و محل تومور، پروبهای ویژهای انتخاب میشود و دستگاه پالسهای الکتریکی مشخصی را به سلولهای توموری اعمال میکند. این پالسها باعث ایجاد منافذ یا حفرههایی موقت در غشای سلول سرطانی میشود و در نتیجه داروی ضدسرطان که در مجاورت سلول قرار دارد تا حدود ۷۰۰ برابر بیشتر وارد سلول توموری خواهد شد.
وی ادامه داد: به این ترتیب اثر درمان موضعی دارو بهطور قابلتوجهی افزایش پیدا میکند و میتوان با دوزهای کنترلشده اثربخشی درمان را بالا برد.
کاربرد در درمان سرطانهای پوست، پستان و سر و گردن
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان با اشاره به کاربردهای درمانی این فناوری گفت: الکتروشیمیدرمانی تاکنون در درمان انواعی از سرطانها از جمله سرطان پوست از نوع SCC، ملانوم و سرطان پستان نتایج بسیار امیدوارکنندهای داشته است.
وی افزود: این روش بهویژه در مواردی که ضایعات توموری بهصورت سطحی یا موضعی ظاهر میشوند کاربرد موثری دارد. برای مثال در برخی سرطانهای سر و گردن یا در سرطان پستان زمانی که بیمار با عود موضعی تومور مواجه میشود و ضایعه روی سطح پوست ظاهر شده است، این روش میتواند نقش درمانی موثری ایفا کند.
درمان مکمل در کنار شیمیدرمانی و رادیوتراپی
میرآقایی با اشاره به جایگاه این فناوری در پروتکلهای درمان سرطان اظهار کرد: درمان الکتروشیمیدرمانی امروز در دنیا بهعنوان یک درمان مکمل در کنار روشهایی مانند شیمیدرمانی و رادیوتراپی شناخته میشود و در بیش از ۵۰۰ مرکز درمانی دنیا مورد استفاده قرار میگیرد.
وی توضیح داد: در درمانهای سیستمیک مانند شیمیدرمانی هدف رساندن دارو به تمام بدن است؛ زیرا خطر متاستاز و گسترش سرطان وجود دارد، اما فناوری الکتروپوریشن بیشتر در حوزه درمانهای موضعی کاربرد دارد و برای کنترل ضایعات توموری در یک ناحیه مشخص استفاده میشود.
به گفته وی برخلاف رادیوتراپی که بیمار پس از دریافت دوز مشخصی از اشعه ناچار به توقف درمان و استراحت میشود در الکتروشیمیدرمانی چنین محدودیتی وجود ندارد و میتوان از آن در کنار شیمیدرمانی نیز استفاده کرد.
کمک به درمان بیش از ۲۰۰۰ بیمار
میرآقایی با اشاره به نتایج درمانی بهدستآمده از این فناوری گفت: تاکنون بیش از ۲۰۰۰ بیمار با استفاده از این روش تحت درمان قرار گرفتهاند و در موارد متعددی پاسخ کامل درمانی (Complete Response) مشاهده شده است.
وی افزود: در برخی موارد بیماران سالها تحت شیمیدرمانی قرار گرفته بودند اما تومور همچنان باقی مانده بود و حتی احتمال قطع عضو مطرح شده بود اما با استفاده از الکتروشیمیدرمانی، امکان کنترل تومور و حفظ عضو بیمار فراهم شد.
جلوگیری از قطع عضو بیماران سرطانی
این فعال فناور یکی از مهمترین مزیتهای این فناوری را جلوگیری از قطع عضو عنوان کرد و گفت: در برخی سرطانهای پیشرفته بهویژه در ناحیه سر و گردن یا اندامها تومور بهگونهای گسترش پیدا میکند که جراح ناچار به انجام جراحی وسیع یا حتی قطع عضو میشود.
وی ادامه داد: در برخی بیماران تومور پوست و بافت اطراف را بهشدت درگیر کرده و حتی پس از برداشتن ضایعه نیز امکان ترمیم یا پیوند پوست وجود ندارد. در چنین شرایطی پزشک ممکن است ناچار به قطع عضو شود.
میرآقایی افزود: در برخی سرطانهای گوش یا سرطانهای ناحیه سر و گردن از نوع SCC، اگر تومور به مراحل پیشرفته برسد، جراحی وسیع میتواند باعث باز ماندن محل ضایعه و ایجاد خطر عفونت شدید شود. حتی در مواردی ممکن است قطع عضو از ناحیه آرنج مطرح شود، اما در برخی از این بیماران استفاده از الکتروشیمیدرمانی و تنها دو جلسه درمان در ماه توانسته نتایج مطلوبی ایجاد کند و از قطع عضو جلوگیری شود.
طراحی ۱۷ پروب تخصصی بدون مشابه خارجی
وی با اشاره به توسعه تجهیزات جانبی این فناوری در کشور گفت: در دنیا حدود پنج مدل پروب استاندارد برای این روش وجود دارد که عمدتا برای تومورهای سطحی و قابل دسترس استفاده میشود، اما پژوهشگران ایرانی تاکنون بیش از ۱۷ مدل پروب تخصصی طراحی و تولید کردهاند.
به گفته میرآقایی این پروبها امکان ورود به حوزه درمان تومورهای اعضایی مانند کبد، پانکراس، روده بزرگ (کلون) و ناحیه مقعد را فراهم کردهاند و دانش طراحی آنها کاملا انحصاری بوده و مشابه خارجی ندارند.
وی تاکید کرد: اگرچه ایران حدود ۲۰ سال دیرتر وارد این حوزه شده اما اکنون در بخش پژوهش در برخی زمینهها همگام و حتی فراتر از کشورهای اروپایی حرکت میکند.
توسعه مراکز درمانی در استانهای مختلف
میرآقایی درباره وضعیت استفاده از این فناوری در کشور گفت: در حال حاضر بیش از هفت مرکز درمانی فعال در کشور از این فناوری استفاده میکنند که محور اصلی آن در استان تهران است.
وی افزود: این دستگاه در استانهای خراسان رضوی، اصفهان و مازندران نیز راهاندازی شده و برنامه توسعه آن در ۱۰ استان دیگر کشور در حال انجام است.
به گفته وی بیمارستان امام خمینی (ره)، بیمارستان رسول اکرم (ص) و بیمارستان شهدای تجریش از جمله مراکزی هستند که پس از تشخیص نوع سرطان و انجام شیمیدرمانی سیستمیک از الکتروشیمیدرمانی برای درمان موضعی بیماران استفاده میکنند.
کاربرد در تومورهای حساس صورت و اطراف چشم
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان با اشاره به کاربرد این روش در برخی تومورهای حساس گفت: در بعضی بیماران تومور در ناحیه بینی یا کنار چشم ایجاد میشود و در صورت جراحی احتمال آسیب به عصبهای مهم یا حتی بینایی بیمار وجود دارد.
وی افزود: در چنین شرایطی الکتروشیمیدرمانی میتواند بدون آسیب به ساختارهای حیاتی به کنترل و درمان تومور کمک کند.
به گفته میرآقایی این روش طی حدود دو سال اخیر در برخی بیمارستانها مورد استفاده قرار گرفته و نتایج امیدوارکنندهای داشته است.
میرآقایی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: بسیاری از دستگاههایی که امروز وارد کشور میشوند فاقد خدمات پس از فروش و پشتیبانی واقعی هستند.
وی افزود: برای مثال در صورت خرابی برخی تجهیزات وارداتی مانند دستگاه MRI تعمیر آنها وابسته به کشورهای ثالث و شرکت سازنده خارجی است، در حالی که در تجهیزات بومی، تمام دانش فنی، طراحی و خدمات در داخل کشور در دسترس قرار دارد.
حرکت به سمت پوشش بیمهای
وی با اشاره به وضعیت مجوزهای درمانی این فناوری گفت: الکتروشیمیدرمانی تاکنون مجوزهایی مانند کد اخلاق، ضریب کا و تعرفه درمانی را دریافت کرده و در مسیر پوشش بیمهای قرار دارد.
میرآقایی افزود: هزینه برخی روشهای درمانی سرطان بسیار سنگین است و هر جلسه شیمیدرمانی میتواند بار مالی بالایی به بیمهها و نظام سلامت تحمیل کند در حالی که این روش میتواند با هزینه کمتر و اثربخشی مناسب مورد استفاده قرار گیرد.
وی همچنین درباره تعداد جلسات درمانی توضیح داد: تعداد جلسات به نوع و اندازه تومور بستگی دارد، اما در برخی موارد حتی طی سه جلسه میتوان ضایعه را بهطور کامل از بین برد.
تداوم فعالیت باوجود محدودیتهای تأمین مواد اولیه
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره تاثیر شرایط سال جاری بر روند فعالیت این مجموعه گفت: تحولات و شرایط اخیر بر تامین مواد اولیه و متریال مورد نیاز تاثیر گذاشته است اما فعالیت در حوزه درمان سرطان متوقفشدنی نیست؛ زیرا سرطان بیماریای نیست که بتوان ارائه خدمات درمانی آن را متوقف کرد.
آغاز صادرات فناوری ایرانی درمان سرطان
میرآقایی از ورود این مجموعه به حوزه صادرات تجهیزات و خدمات درمانی خبر داد و گفت: تاکنون قراردادهایی با کشورهای ارمنستان، افغانستان و عراق منعقد شده است.
وی افزود: پزشکانی از عراق و افغانستان برای دریافت آموزشهای تخصصی به ایران آمدهاند و همکاریهای درمانی و علمی با این کشورها آغاز شده است.
به گفته وی همکاریهای علمی مشترکی نیز میان این شرکت دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه سچینوا روسیه شکل گرفته و قرار بود فاز بالینی این همکاریها آغاز شود اما به دلیل شرایط ناشی از جنگ اجرای آن فعلا متوقف شده است.
گفتوگو از زهرا وجدانی
انتهای پیام/
