هشدار در روزهای ریزگرد: میوه و مایعات خط مقدم دفاع بیولوژیک/ تردد بیماران، سالمندان و کودکان قاطعاً ممنوع

به گزارش  خبرگزاری برنا از مرکزی ، داده‌های ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوای سازمان حفاظت محیط زیست نشان می‌دهد که شاخص کیفیت هوا در ساعات اوج طوفان گردوغبار به بالاتر از سیصد (وضعیت خطرناک) رسیده است. در این شرایط، ذرات با قطر کمتر از دو و نیم میکرون از سد مخاطی ریه عبور کرده، وارد گردش خون می‌شوند و با اتصال به هموگلوبین، توانایی انتقال اکسیژن را تا پانزده درصد کاهش می‌دهند.

ممنوعیت مطلق تردد گروه‌های پرخطر

آلاینده‌های همراه ریزگرد (از جمله سرب، آرسنیک، کادمیوم و ترکیبات گوگردی) برای گروه‌های زیر حتی در مواجهه سی دقیقه‌ای، آستانه سمیت را فرامی‌گذارد:

· بیماران قلبی و عروقی: با خطر بی‌نظمی‌های کشنده ضربان قلب و کاهش جریان خون رسانی به ماهیچه قلب.
· بیماران ریوی: مبتلایان به آسم، بیماری مزمن انسدادی ریه و فیبروز ریوی.
· سالمندان بالای شصت و پنج سال و کودکان زیر دوازده سال: به دلیل ظرفیت پایین آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان کبدی.
· زنان باردار: با خطر زایمان زودرس و کاهش وزن هنگام تولد نوزاد.

مصرف میوه و سبزی با دوز و زمان مشخص

برای خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد و جلوگیری از آسیب به غشای سلول‌های ریوی، شهروندان ملزم به رعایت برنامه زیر هستند:

· کودکان: حداقل سه واحد میوه و دو واحد سبزی در روز. نمونه‌های مؤثر شامل انار، کیوی، پرتقال، کلم بروکلی و گوجه‌فرنگی پخته است.
· بزرگسالان: حداقل چهار واحد میوه و سه واحد سبزی در روز. نمونه‌های مؤثر شامل سیب قرمز با پوست، انگور سیاه، اسفناج و فلفل دلمه‌ای زرد است.
· سالمندان: حداقل پنج واحد میوه و سه واحد سبزی در روز. نمونه‌های مؤثر شامل چغندر، هویج پخته، جعفری تازه و زغال‌اخته است.

هشدار فوری: مصرف این اقلام باید در وعده‌های کوچک و توزیع‌شده در طول روز (هر سه ساعت یک بار) صورت گیرد تا سطح ویتامین‌های ث و ای در خون به طور مداوم بالا بماند. خوردن تمام میوه در یک وعده، بی‌اثر است.

برنامه دقیق مصرف مایعات

کم‌آبی، مخاط دستگاه تنفسی را شکننده و مستعد جذب ذرات می‌کند. برنامه عملیاتی به شرح زیر است:

· آب ولرم همراه با عسل و لیموی تازه: هر چهل و پنج دقیقه یک جرعه (جمعاً حداقل سه لیتر در روز).
· دمنوش ترکیبی (خطمی، پنیرک، عناب، به‌دانه): روزانه حداقل چهار فنجان. این دمنوش‌ها به دلیل داشتن ماده لعاب‌دار، لایه محافظ بر روی مجاری تنفسی ایجاد می‌کنند.
· ممنوعیت کامل: نوشابه، چای پررنگ (به دلیل کافئین و افزایش دفع آب)، قهوه و هر نوع نوشیدنی گازدار.

ماسک استاندارد و مشخصات فنی دقیق

ماسک‌های پارچه‌ای و جراحی در برابر ریزگرد مؤثر نیستند. تنها ماسک‌های تأییدشده عبارتند از:

· ماسک ان نود و پنج (استاندارد ایالات متحده): با راندمان حذف نود و پنج درصدی ذرات.
· ماسک اف اف پی دو (استاندارد اروپا): با راندمان حذف نود و چهار درصدی ذرات.
· ماسک اف اف پی سه: با راندمان نود و نه درصدی (برای بیماران ریوی شدید).

شرط استفاده: ماسک بدون دریچه بازدم باشد (تا از خروج ذرات آلوده فرد به محیط جلوگیری شود). ماسک باید با استفاده از کلیپ فلزی، کاملاً روی پل بینی و اطراف گونه‌ها بنشیند. حداکثر زمان استفاده مداوم از هر ماسک، چهار ساعت است.

دستورالعمل عملی خروج اضطراری از منزل

در صورت ضرورت مطلق (که توصیه نمی‌شود)، مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:

۱. پیش از خروج، یک لیوان آب ولرم با عسل بنوشید.
۲. ماسک استاندارد را تنظیم کنید (بندهای بالا و پایین را محکم کنید).
۳. عینک طبی یا دورگیر بزنید (از التهاب ملتحمه چشم جلوگیری می‌کند).
۴. پوست دست و صورت را با کرم مرطوب‌کننده چرب بپوشانید.
۵. پس از بازگشت به خانه، بلافاصله:

· لباس‌ها را در کیسه پلاستیکی جدا کنید.
· دوش بگیرید و موها را با شامپو بشویید.
· بینی را با سرم شست‌وشوی نمکی (با سرنگ بدون سوزن) شست‌وشو دهید.

مدیریت هوای داخل ساختمان و خودرو

· تهویه ساختمان: پنجره‌ها را کاملاً ببندید. کولر آبی را خاموش کنید (چون ریزگردها را به داخل می‌کشد). از کولر گازی در حالت «گردش داخلی» استفاده کنید.
· دستگاه تصفیه هوا: در صورت نداشتن، یک پنکه جلوی یک پارچه نخی مرطوب چندلا قرار دهید.
· در خودرو: دکمه گردش داخلی هوا را فعال کنید. تا دو دقیقه پس از سوار شدن، پنجره را باز نکنید.

علائم هشداردهنده اورژانسی

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، فوراً با شماره صد و پانزده (اورژانس۱۱۵ ) تماس بگیرید:

· تنگی نفس در حالت استراحت (ناتوانی در صحبت کردن پشت سر هم).
· سرفه‌های خشک شدید همراه با خلط سبز یا خونی.
· فشار یا درد فشاری در قفسه سینه که به بازوی چپ یا فک تابش می‌کند.
· گیجی، سبکی سر یا از دست دادن هوشیاری.