توافق؛ خیلی دور، خیلی نزدیک!/ قنادباشی: آمریکاییها همچنان به دنبال اعمال فشار حداکثری علیه ایران هستند
جعفر قنادباشی کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتوگو با برنا درباره احتمال تهیه پیشنویس توافق میان ایران و آمریکا و همچنین گفتوگوی ترامپ با رهبران کشورهای منطقه اظهار کرد: خبرهایی که درباره نزدیک بودن توافق منتشر میشود، نمیتواند کاملاً نشاندهنده واقعیت باشد. آمریکاییها به دلیل افزایش شدید قیمت نفت و نگرانی زیادی که از روند سریع و تصاعدی این افزایش دارند، طی هفتههای گذشته و حتی در حال حاضر تلاش میکنند با بازی رسانهای پیرامون خبر توافق، بازار نفت را کنترل کنند و به هر حال شتاب افزایش قیمت نفت را که بر بازارهای آمریکا تأثیر میگذارد، متوقف یا کند کنند. این کاری است که آمریکاییها انجام میدهند.
وی با اشاره به استقرار گسترده ادوات نظامی از سوی طرف مقابل ادامه داد: آمریکاییها علاقهمند هستند در ایران نوعی غافلگیری ایجاد کنند، یعنی آن آمادگی و هوشیاری صددرصدی که برای اقدامات نظامی وجود دارد را با انتشار خبرهای مربوط به توافق کاهش بدهند یا از بین ببرند. بنابراین، دو هدفی که اشاره کردم، اهدافی است که نمیتواند واقعیتها را به طور کامل نشان دهد و به هیچ وجه هم نمیشود درباره این نوع بهرهبرداری آمریکا تردید کرد؛ یکی تأثیرگذاری بر بازار نفت و به طور کلی بازار اقتصادی و دیگری فریب ایران.
این کارشناس مسائل خاورمیانه تصریح کرد: واقعیت این است که در برخی موارد و در بخشی از شرایط و موضوعاتی که میان طرفین رد و بدل شده، مواضع به هم نزدیک شده است و این موضوع درست است، اما در برخی موارد نیز همانطور که آقای بقایی گفت، فاصلهها همچنان زیاد است. یعنی برخی موضوعات، مواردی است که آمریکاییها به راحتی با آن موافقت کردهاند و به انجام آن علاقهمند و راضی هستند، اما از سوی دیگر در بعضی مسائل ما به شدت مخالف مواضع آنها هستیم و فاصله دیدگاهها بسیار زیاد است.
وی درباره نگرانی کشورهای حاشیه خلیج فارس از هرگونه اقدام نظامی آمریکا و احتمال هدف قرار گرفتن دوباره آنها از سوی ایران، گفت: صراحتاً مواضع رسمی مقامات ایران این است که اگر آمریکاییها وارد یک حرکت تازه نظامی علیه ایران شوند، بهویژه اگر اقدام به تخریب تأسیسات حیاتی ما کنند، ما نیز تمام تأسیسات آنها را به شکلی غیرقابل بازسازی نابود خواهیم کرد. این موضع رسمی ماست که اعلام شده و آنها نیز از این موضوع آگاه هستند.
قنادباشی ادامه داد: نگرانی کشورهای خلیج فارس نیز از همین موضوع ناشی میشود، چرا که پیش از این هم نمونههایی از برخورد ایران با آنچه گستاخیهای آمریکاییها خوانده میشود، دیدهاند. بیشتر تأسیسات موجود در منطقه یا محل سرمایهگذاری آمریکا و اسرائیل است و یا آمریکاییها از فضای این کشورها استفاده کردهاند. بنابراین چند دلیل روشن برای حمله احتمالی به این تأسیسات وجود دارد؛ نخست سرمایهگذاری آمریکا در این مراکز و دوم استفادهای که در جنگ و اقدامات نظامی از فضای این کشورها میشود.
وی با اشاره به نگرانی کشورهای منطقه از گسترش درگیریها افزود: طبیعی است که کشورهای منطقه نگران باشند و توصیههایی برای جلوگیری از آغاز جنگ داشته باشند، اما متأسفانه تصمیمگیریهای اصلی درباره جنگ در اختیار اعراب منطقه نیست و حتی ترامپ نیز نقش تعیینکنندهای ندارند. پشت صحنه این تحولات، محافل صهیونیستی قرار دارند که همچنان به ادعایی دنبال وارد کردن ضربات سنگین به ایران هستند و از این برنامه عقبنشینی نکردهاند.
قنادباشی درباره احتمال کارشکنی اسرائیل در روند مذاکرات گفت: این مسئله حتمی است. یکی از شگردهایی که اکنون ترامپ به کار میبرد این است که اینگونه وانمود کند اقداماتی که درباره ایران انجام میدهد، مخالف سیاستهای اسرائیل است و او در حال اجرای یک طرح جداگانه است، اما واقعیت این است که آنچه درباره ایران در حال انجام است، با توافق کامل و همسویی اسرائیلیها صورت میگیرد.
وی ادامه داد: اسرائیلیها دههها منتظر فراهم شدن شرایطی بودند که بتوانند به ایران دسترسی پیدا کنند و از نگاه آنها اکنون این شرایط فراهم شده است. آنها بارها رؤسای جمهور آمریکا را به ورود به جنگ با ایران تشویق کردهاند، اما رؤسای جمهور پیشین آمریکا به دلیل محاسبات و ملاحظات خود وارد چنین باتلاقی نشدند.
این کارشناس مسائل خاورمیانه افزود: اما ترامپ بدون این محاسبات، تشویقها و ترغیبهای صهیونیستها را پذیرفت و وارد ماجرایی شد که میتواند برای آمریکا و حتی خود اسرائیلیها بسیار پرهزینه و خطرناک باشد.
قنادباشی درباره گمانهزنیها پیرامون مفاد پیشنویس توافق، از جمله موضوع تنگه هرمز و پایان دادن به محاصره دریایی ایران گفت: آنچه روشن است، مواضع ما و همچنین نگرانیهای آمریکاییهاست. آمریکاییها همچنان به دنبال اعمال فشار حداکثری علیه ایران هستند. همانطور که میدانید ترامپ در هر دو دوره خود این سیاست را دنبال کرده و موضوع محاصره نیز بخشی از ادامه همان سیاست است و مسئله تازهای محسوب نمیشود.
وی ادامه داد: حتی در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ نیز او تلاش کرد برای کشتیهای نفتی ایران در نقاط مختلف جهان مزاحمت ایجاد کند و آنچه امروز شاهد آن هستیم، امتداد همان رویکرد است. از سوی دیگر، ما نیز تصمیم جدی گرفتهایم که ضوابط گذشته درباره تنگه هرمز را کنار بگذاریم و این تنگه بر اساس ضوابط و مدیریت ایران اداره شود.
این کارشناس مسائل خاورمیانه تصریح کرد: این موضوع کاملاً رسمی است و ما از آن عقبنشینی نخواهیم کرد، چرا که آبهای تنگه هرمز بخشی از آبهای سرزمینی و جزئی از مساحت کشور ما محسوب میشود. پیش از این، ما از این حق خود استفاده نمیکردیم، اما اکنون میتوانیم بر اساس قوانین و کنوانسیونهای بینالمللی و رویههای حقوق بینالملل، حق نظارت و کنترل بر تنگه هرمز را اعمال کنیم و از این حق نیز نخواهیم گذشت.
انتهای پیام/