۹۷ اقدام برای اجرای برنامه جامع تنوع زیستی تدوین شد/ صدور سند مالکیت برای ۱۸ تالاب

به گزارش خبرگزاری برنا، شینا انصاری رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، در نشست خبری روز یکشنبه ۱۷ خرداد، با قدردانی از تلاش‌های رسانه‌های تخصصی این حوزه، نقش آن‌ها را فراتر از اطلاع‌رسانی دانست و اظهار کرد: رسانه‌های محیط‌زیست به عنوان پل ارتباطی میان حاکمیت، دولت و جامعه، نقش مهمی در مطالبه‌گری و تحقق اهداف حفاظت از محیط‌زیست ایفا می‌کنند.

وی با اشاره به شرایط خاص کشور در یک سال گذشته افزود: ایران در این مدت دو جنگ تحمیلی را پشت سر گذاشت؛ جنگ ۱۲ روزه خردادماه و جنگ تحمیلی اسفندماه. این رخدادها علاوه بر خسارات انسانی، آسیب‌های قابل توجهی به زیرساخت‌ها، میراث فرهنگی و محیط‌زیست کشور وارد کردند.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست ادامه داد: آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی، آلودگی‌های ناشی از جنگ و آسیب به زیرساخت‌های محیط‌زیستی، ادارات و پاسگاه‌های محیط‌بانی از جمله خساراتی بود که در این مدت به پیکره شکننده محیط‌زیست کشور وارد شد.

انصاری با بیان اینکه شعار جهانی روز محیط‌زیست امسال «اکنون زمان اقدام است» انتخاب شده است، تصریح کرد: سازمان حفاظت محیط‌زیست تلاش کرد با وجود محدودیت‌ها و شرایط جنگی، هیچ‌یک از مأموریت‌های اصلی خود را متوقف نکند و برنامه‌های حفاظتی و نظارتی را ادامه دهد.

وی از تصویب برنامه جامع مقابله با گرد و غبار در هیئت وزیران خبر داد و گفت: اجرای اقدامات عملیاتی در کانون‌های بحرانی آغاز شده و همچنین پیشنهاد تشکیل یگان ویژه حفاظت از جنگل‌ها برای مقابله با آتش‌سوزی‌ها به دولت ارائه شده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه آلودگی هوا اظهار کرد: در طول این مدت حتی یک روز نیز پایش کیفیت هوا در کشور متوقف نشد. همچنین طی ۲۲ ماه فعالیت دولت چهاردهم، ۱۴ جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا برگزار شد.

به گفته وی، با پیگیری‌های انجام‌شده، تأمین ۴۲۱ میلیون لیتر مازوت کم‌گوگرد برای نیروگاه‌ها محقق شد، ۱۲ قرارداد جمع‌آوری گازهای مشعل به اجرا درآمد و روزانه حدود ۱۰ میلیون مترمکعب از میزان فلرسوزی در کشور کاهش یافت.

انصاری همچنین از اسقاط ۵۳۰ هزار خودروی فرسوده به عنوان یکی از اقدامات مؤثر در کاهش آلاینده‌های هوا یاد کرد و افزود: پروژه منشأیابی ذرات معلق تهران نیز با همکاری مراکز دانشگاهی آغاز شده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در حوزه منابع آب و تالاب‌ها اشاره کرد و گفت: اخذ اسناد مالکیت تالاب‌ها با سرعت بیشتری دنبال شد و تاکنون ۱۸ تالاب موفق به دریافت سند مالکیت شده‌اند. همچنین برنامه‌های مدیریت زیست‌بومی تالاب‌ها، تهیه اطلس زیست‌بومی دریای خزر و تکمیل پهنه زیست‌محیطی سواحل مکران در حال اجراست.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره مدیریت پسماند نیز اظهار کرد: طی این دوره ۹ جلسه کارگروه ملی مدیریت پسماند برگزار شد و چند آیین‌نامه مهم از جمله آیین‌نامه‌های مرتبط با مدیریت پسماند، گرد و غبار، ارزش‌گذاری اقتصادی اکوسیستم‌ها و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی به تصویب دولت رسید.

وی با تأکید بر رویکرد اقتصاد چرخشی و توسعه بازیافت افزود: این سیاست علاوه بر حفاظت از محیط‌زیست، می‌تواند زمینه توسعه کسب‌وکارهای سبز و ایجاد اشتغال پایدار را فراهم کند.

انصاری در حوزه تنوع زیستی نیز از واگذاری مرجعیت ملی کنوانسیون تنوع زیستی به سازمان حفاظت محیط‌زیست خبر داد و گفت: برنامه جامع تنوع زیستی کشور با ۹۷ اقدام مشخص تدوین شده و تعداد مناطق تحت مدیریت سازمان به ۳۳۰ منطقه افزایش یافته است.

وی همچنین از اجرای پروژه‌های حفاظت مشارکتی در ۴۴۰ هزار هکتار از زیستگاه‌های یوزپلنگ آسیایی، توسعه بانک ژن حیات‌وحش و نهایی شدن نقشه پراکنش گونه‌های شاخص کشور خبر داد.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به عملکرد محیط‌بانان در دوران جنگ گفت: نیروهای اجرایی سازمان در تمام این مدت در مناطق تحت حفاظت حضور داشتند، در عملیات اطفای حریق مشارکت کردند و برخی گونه‌های در معرض خطر نیز برای حفاظت بیشتر به مناطق امن منتقل شدند.

بازسازی مناطق آسیب‌دیده

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های این سازمان در دوران پساجنگ گفت: با وجود شرایط جنگی در یک سال گذشته، فعالیت‌های سازمان در حوزه پایش، نظارت و اجرای مأموریت‌های قانونی متوقف نشد و تلاش شد برنامه‌ها به‌صورت مستمر ادامه یابد.

شینا انصاری با تأکید بر اینکه سازمان حفاظت محیط‌زیست موظف به اجرای قوانین و اسناد بالادستی است، افزود: بسیاری از تکالیف قانونی سازمان ماهیت الزام‌آور دارند و امکان عدول از آنها وجود ندارد. از این رو حتی در شرایط اضطراری نیز اجرای برنامه‌های مصوب و مأموریت‌های قانونی سازمان در دستور کار قرار داشته است.

وی درباره اقدامات پیش‌بینی‌شده برای دوران پساجنگ اظهار کرد: بازسازی و احیای بخش‌های آسیب‌دیده، به‌ویژه ایستگاه‌ها و زیرساخت‌های محیط‌بانی، در اولویت قرار دارد. همچنین پاکسازی و پالایش مناطق آلوده‌شده بر اثر آلودگی‌های نفتی از دیگر برنامه‌های سازمان است.

تدوین دستورالعمل مدیریت محیط‌زیست در شرایط جنگی

در بخشی از این نشست انصاری با اشاره به تدوین دستورالعمل ویژه مدیریت محیط‌زیست در شرایط اضطراری گفت: این دستورالعمل در جریان جنگ ۱۲ روزه تهیه و به ادارات کل استان‌ها ابلاغ شد و وظایف دستگاه‌ها را در سه مرحله پیش از جنگ، حین جنگ و پس از جنگ مشخص می‌کند.

وی افزود: در شرایط جنگی تمرکز بر اقدامات فوری و اضطراری از جمله جابه‌جایی گونه‌های در معرض خطر، حفاظت از حیات‌وحش و کنترل آلودگی‌های زیست‌محیطی است، اما در دوران پساجنگ باید برنامه‌های بلندمدت و تکالیف قانونی دنبال شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست ادامه داد: مدیریت فلرسوزی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، پایش صنایع آلاینده و اجرای تکالیف پیش‌بینی‌شده در قانون برنامه هفتم توسعه از جمله موضوعاتی است که در دوران پساجنگ با جدیت دنبال خواهد شد.

برآورد ۲۰ همت خسارت به زیستگاه‌های طبیعی در جنگ ۱۲ روزه

در ادامه این نشست، علی‌محمد طهماسبی بیرگانی، مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست و مسئول بازرسی، ارزیابی عملکرد و رسیدگی به شکایات، درباره برآورد خسارات زیست‌محیطی جنگ ۱۲ روزه توضیح داد.

وی گفت: برای نخستین بار تلاش شد خسارات وارده به محیط‌زیست کشور بر اساس استاندارد‌های علمی و با رویکرد مورد استفاده سازمان‌های بین‌المللی محاسبه و مستندسازی شود.

طهماسبی افزود: در جریان جنگ تحمیلی هشت‌ساله چنین برآوردی انجام نشده بود، اما در جنگ ۱۲ روزه با همکاری دانشگاه‌ها ارزیابی دقیقی از خسارات وارده به زیستگاه‌های طبیعی صورت گرفت تا میزان آسیب‌های واردشده به‌طور علمی مشخص شود.

به گفته وی، در این ارزیابی عوامل مختلفی از جمله نوع گونه‌ها، سن پوشش گیاهی و کارکرد‌های اکوسیستمی مناطق آسیب‌دیده مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت خسارت وارده به زیستگاه‌های طبیعی کشور حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان (۲۰ همت) برآورد شد.

گزارش جامع خسارات زیست‌محیطی جنگ منتشر می‌شود

مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به ادامه روند مستندسازی خسارات ناشی از جنگ گفت: ارزیابی خسارات حوزه محیط انسانی و دریایی نیز در حال انجام است و این بررسی‌ها هم جنگ ۱۲ روزه و هم جنگ رمضان را دربر می‌گیرد.

وی افزود: خوشبختانه میزان خسارات وارده به زیستگاه‌های طبیعی در جنگ رمضان نسبت به جنگ ۱۲ روزه کمتر بود که یکی از دلایل آن شرایط جوی و رطوبت بیشتر هوا و کاهش وقوع آتش‌سوزی‌ها بود.

طهماسبی بیرگانی تأکید کرد: سازمان حفاظت محیط‌زیست از مسیر سازوکار‌های بین‌المللی موضوع دریافت غرامت را پیگیری می‌کند، اما هدف اصلی اثبات حقانیت کشور و تأکید بر این اصل است که محیط‌زیست در جنگ‌ها باید به عنوان یک خط قرمز مورد احترام قرار گیرد و نباید هدف حملات قرار گیرد.

وی همچنین از تشکیل کارگروه مستندسازی و برآورد خسارات جنگ از ابتدای جنگ ۱۲ روزه خبر داد و گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده و مکاتبات صورت‌گرفته با مراجع ذی‌ربط، در حال فراهم شدن امکان دسترسی کارشناسان به برخی مناطق آسیب‌دیده‌ای هستیم که تاکنون امکان ارزیابی آنها وجود نداشته است.

به گفته طهماسبی، پس از تکمیل این بررسی‌ها، گزارش جامعی از خسارات زیست‌محیطی در حوزه‌های طبیعی، انسانی و دریایی به تفکیک مناطق و بر اساس معیار‌های مورد پذیرش جامعه جهانی، از جمله معادل‌سازی ارزش خسارات به طلا و دلار، منتشر خواهد شد.

ادامه دارد