چالشهای بخش خصوصی در صنعت واکسن؛ از تأمین مالی تا پیشبینیپذیری بازار
در این نشست که به میزبانی اکوسیستم واکسن کشوری و در ساختمان شماره ۳ اتاق بازرگانی تهران برگزار شد، مهمترین موانع پیش روی تولیدکنندگان خصوصی واکسن، از جمله چالشهای سرمایهگذاری و تأمین مالی، مسائل ساختاری، مقررات و تنظیمگری و همچنین دشواریهای پیشبینی بازار مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست، امیرحسین کارآگاه، مدیرعامل شرکت نوآوری و کارآفرینی کوبل، ریحانه میرحسنی، مدیرعامل نویان پژوهان زیستدارو و محمد صفاریون، مدیرعامل نیواد فارمد سلامت، دیدگاهها و تجربههای خود را درباره موانع و چالشهای فعالیت بخش خصوصی در صنعت واکسن مطرح کردند.
یکی از محورهای اصلی این برنامه، ضرورت توجه همزمان به ظرفیتهای فناورانه و الزامات اقتصادی صنعت واکسن بود. در همین چارچوب، موضوع سرمایهگذاری در پلتفرمهای مختلف واکسن و میزان تنوع مورد نیاز برای ایجاد آمادگی فناورانه در شرایط بحران مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
همچنین بر اهمیت پیشبینیپذیری بازار، وجود تقاضای بلندمدت و شفافیت فرآیندهای تنظیمگری برای تصمیمگیری بخش خصوصی و جذب سرمایه تأکید شد. بر اساس دیدگاههای مطرحشده، نبود چشمانداز روشن از بازار و میزان تقاضا میتواند برنامهریزی بلندمدت شرکتهای خصوصی را با دشواری مواجه کرده و سرمایهگذاری در توسعه فناوری و افزایش ظرفیت تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
در بخش دیگری از این جلسه، حاضران میان نیازهای صنعت واکسن در شرایط عادی و الزامات دوران بحران تفکیک قائل شدند. بر این اساس، حفظ برخی ظرفیتها و قابلیتهای فناورانه برای واکنش سریع در شرایط اضطراری ضروری دانسته شد؛ با این حال، تداوم این ظرفیتها در بلندمدت نیازمند بررسی هزینهها و تعریف سازوکار مناسب برای تأمین مالی و پشتیبانی از آنهاست.
ضرورت ایجاد سازوکارهایی برای کاهش موانع سرمایهگذاری، افزایش پیشبینیپذیری بازار، تسهیل فرآیندهای تنظیمگری و فراهم کردن زمینه حضور مؤثرتر بخش خصوصی در صنعت واکسن، از دیگر موضوعات مورد تاکید در این هم اندیشی بود.
این نشست، پنجمین جلسه از مجموعه نشستهای تخصصی اکوسیستم واکسن کشوری بود که با هدف توسعه این اکوسیستم، تبادل دانش و تجربه و بررسی چالشها و فرصتهای پیش روی صنعت واکسن، هر دو هفته یک بار برگزار میشود.
مدیر پژوهش، آموزش و تجاری سازی موسسه رازی ادامه داد: یکی از چالشهای بزرگ تولید واکسن این است که شرکتها معمولاً با یک پلتفرم وارد میشوند و برای رسیدن از یک محصول به سبد محصولات، به زمان نیاز دارند. در اینجا سیاستگذار و حاکمیت میتوانند از پلتفرم حمایت کنند تا محصولات مختلفی که قرار است بر مبنای آن توسعه یابد، امکان شکلگیری پیدا کند.
وی، همچنین بر ضرورت توجه به نقش بخش دولتی در شرایط بحرانی تأکید کرد و گفت: باید مشخص شود در شرایط بحران، چه بخشی مسئول تأمین نیاز کشور خواهد بود و نقش بخش دولتی و خصوصی در این شرایط چگونه تعریف میشود.
یوسفی یادآور شد: بخشی از ساختارهای حاکمیتی و دولتی باید حفظ شوند تا بتوانند در مواقع لازم از کل اکوسیستم واکسن کشور حمایت کنند.
علیپور: تمرکز صِرف بر بازار داخلی برای توسعه صنعت واکسن کافی نیست
احمد علیپور نیز در ادامه این نشست با اشاره به ساختار فعالان صنعت واکسن اظهار کرد: در حال حاضر دو بخش اصلی در حوزه واکسن فعال هستند؛ یک بخش دولتی که مؤسسه رازی و انستیتو پاستور در آن فعالیت دارند و بخش دیگر، بخش خصوصی است.
وی با اشاره به جایگاه بخش خصوصی در صنعت واکسن جهان گفت: در دنیا، بخش خصوصی کسبوکار بزرگی در حوزه واکسن دارد و در ایران نیز این بخش وارد این حوزه شده و فعالیت میکند.
علیپور با بیان اینکه نگرانی بخش خصوصی درباره بازار، دغدغهای واقعی است، گفت: این نگرانی درست است؛ اما نکته مهم این است که وزارت بهداشت در حال حاضر ۹ واکسن پزشکی را بهصورت عمومی مورد استفاده قرار میدهد. بنابراین اگر بیش از حد بر این موضوع تأکید کنیم که همه باید در این بازار سهیم باشند، موفق نخواهیم شد و ممکن است رانتهای بزرگی ایجاد شود.
وی افزود: به همین دلیل، اکوسیستم باید اهمیت واقعی بازار را در نظر بگیرد و در کنار بازار داخلی، نیمنگاهی نیز به بازارهای بینالمللی داشته باشد.
علیپور با اشاره به ظرفیت بازار منطقه گفت: در چشمانداز بازار، رقم نسبتاً خوبی برای واکسنهای انسانی در کشورهای خاورمیانه، شمال آفریقا و آسیای مرکزی وجود دارد و باید با همکاری یکدیگر از این ظرفیت استفاده کنیم. وقتی از اکوسیستم صحبت میکنیم، باید همه اجزای آن در یک محیط و در چارچوب همکاری مشترک فعالیت کنند.
وی تأکید کرد: تمرکز صرف بر بازار داخلی مناسب نیست. از سوی دیگر، اگر به دنبال سازوکاری باشیم که بخش خصوصی احساس امنیت کند، این موضوع اگرچه یک عامل شتابدهنده است، اما بهتنهایی کافی نخواهد بود.
این فعال حوزه واکسن ادامه داد: دغدغه فکری بخش خصوصی درباره بازار باید حل شود و حتی اگر دولت بازار را گارانتی کند، به نظر من این اقدام بهتنهایی نمیتواند مسئله را حل کند؛ زیرا ممکن است در نهایت تنها دو یا سه شرکت وارد بازار شوند و دوباره رانت و محدودیت شکل بگیرد.
علیپور برای توضیح این موضوع به نمونه توسعه واکسن کووید-۱۹ توسط شرکت فایزر اشاره کرد و گفت: در این نمونه، دولت مستقیماً وارد کار نشد، اما سازوکاری ایجاد شد که تولیدکننده از بابت شرایط و سازوکار بازار اطمینان داشته باشد.
وی در خاتمه تأکید کرد: باید اهمیت واقعی بازار را در اکوسیستم واکسن مورد توجه قرار داد و بازار را با یک چشمانداز ۱۰ ساله دید. در این چارچوب، ظرفیت بازار منطقه نیز باید مورد توجه قرار گیرد و بخش خصوصی و دولت با همکاری یکدیگر برای شکلگیری یک بازار پایدار و واقعی تلاش کنند.
انتهای پیام/
