تنقلات جای غذای اصلی کودکان را گرفته‌اند/ زنگ خطر اختلال رشد در کودکان
کیمیا قربانی، متخصص تغذیه، در گفت‌وگو با خبرنگار برنا، با اشاره به مشکلات تغذیه‌ای کودکان در سنین چهار تا ۱۲ سال اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین دلایل مراجعه خانواده‌ها به متخصصان تغذیه، مشکلات رشد کودکان، به‌ویژه رشد قدی و وزن‌گیری است. یکی از عوامل مؤثر در این زمینه، جایگزین شدن تنقلات با وعده‌های غذایی اصلی در برنامه غذایی کودکان است.
وی با بیان اینکه مصرف تنقلاتی مانند چیپس، پفک، کیک و آبمیوه به‌جای غذای اصلی می‌تواند عادت‌های غذایی کودکان را تحت تأثیر قرار دهد، افزود: این خوراکی‌ها اشتهای کودک را برای مصرف غذای اصلی کاهش می‌دهند و باعث می‌شوند گروه‌های غذایی مورد نیاز در سن رشد به میزان کافی دریافت نشوند.
این متخصص تغذیه ادامه داد: در سنین کودکی، دریافت ویتامین‌ها و مواد معدنی از جمله کلسیم و زینک اهمیت زیادی دارد، اما زمانی که کودک به مصرف خوراکی‌های رنگارنگ و خوش‌طعم تمایل بیشتری پیدا می‌کند، ممکن است مواد مغذی مورد نیاز بدنش تأمین نشود. در چنین شرایطی، کاهش اشتها و اختلال در روند رشد از جمله مشکلاتی است که خانواده‌ها با آن مواجه می‌شوند.
قربانی با اشاره به کمبود برخی ریزمغذی‌ها در کودکان گفت: در بررسی‌های آزمایشگاهی که برای برخی کودکان درخواست می‌کنم، کمبود کلسیم، زینک و ویتامین D مشاهده می‌شود. این سه مورد از کمبودهایی هستند که در مراجعاتم بیشتر با آنها مواجه شده‌ام.
وی با بیان اینکه کمبود زینک می‌تواند با کاهش اشتها و تغییرات رفتاری همراه باشد، تصریح کرد: کمبود برخی مواد مغذی ممکن است علائمی مانند بدخلقی، کاهش اشتها و ریزش مو ایجاد کند؛ بنابراین لازم است وضعیت تغذیه‌ای کودکان با توجه به شرایط هر کودک بررسی شود.
تفاوت وضعیت تغذیه کودکان در مناطق مختلف
این متخصص تغذیه در ادامه با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی بر وضعیت تغذیه کودکان بیان کرد: سوءتغذیه ناشی از کمبود پروتئین و سایر مواد مغذی، در مناطق محروم‌تر و برخی شهرهای مرزی که دسترسی خانواده‌ها به امکانات و مواد غذایی مناسب محدودتر است، بیشتر مشاهده می‌شود. همچنین ممکن است کودکانی که در حاشیه شهرها زندگی می‌کنند، به دلیل شرایط اقتصادی خانواده با مشکلات تغذیه‌ای مواجه باشند.
قربانی با توضیح درباره سوءتغذیه ناشی از کمبود پروتئین گفت: در برخی موارد، بخش عمده غذای کودک را مواد غذایی حاوی کربوهیدرات مانند نان، برنج و سیب‌زمینی تشکیل می‌دهد، اما خانواده توانایی تأمین منابع پروتئینی مورد نیاز او را ندارد. در صورت تداوم این وضعیت، دریافت پروتئین به میزان قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند و بدن نمی‌تواند به اندازه کافی پروتئین‌های ضروری، از جمله آلبومین، تولید کند.
وی افزود: کاهش آلبومین خون می‌تواند باعث تجمع مایع در بافت‌ها شود و در برخی موارد، تورم در اطراف چشم‌ها از نشانه‌های قابل مشاهده آن است. این وضعیت می‌تواند با سوءتغذیه پروتئینی مرتبط باشد و نیاز به بررسی و رسیدگی پزشکی دارد.
ضرورت پایش رشد قدی و وزن کودکان
قربانی درباره اهمیت پیگیری وضعیت رشد کودکان توضیح داد: رشد قدی و وزن کودکان باید به‌صورت منظم بررسی و در نمودارهای رشد ثبت شود تا مشخص شود کودک متناسب با سن خود رشد می‌کند یا خیر. اگر روند رشد کودک به‌موقع ارزیابی نشود، ممکن است مشکلات تغذیه‌ای و اختلال در رشد او برای مدت طولانی شناسایی نشود.
وی تأکید کرد: در سنین رشد، صفحات رشد استخوانی هنوز باز هستند و اگر اختلال رشد به‌موقع تشخیص داده شود، می‌توان با بررسی علت و اصلاح وضعیت تغذیه‌ای، اقدامات مؤثری برای بهبود شرایط کودک انجام داد. به همین دلیل، پیگیری منظم رشد کودکان اهمیت زیادی دارد.
کمبود زینک و تأثیر آن بر رشد ذهنی کودکان
این متخصص تغذیه با تأکید بر اهمیت پیشگیری از کمبود زینک در کودکان گفت: به نظر من، کمبود زینک یکی از مواردی است که باید در بررسی وضعیت تغذیه‌ای کودکان مورد توجه قرار گیرد. توجه به تأمین این ماده معدنی در برنامه غذایی کودکان می‌تواند در پیشگیری از بخشی از مشکلات مرتبط با رشد مؤثر باشد.
قربانی با اشاره به امکان غنی‌سازی مواد غذایی با ریزمغذی‌ها بیان کرد: بررسی راهکارهایی مانند غنی‌سازی برخی مواد غذایی پرمصرف کودکان با زینک، در صورت تأیید کارشناسی و رعایت استانداردهای لازم، می‌تواند به بهبود دریافت این ماده معدنی کمک کند.
وی در پایان با اشاره به پیامدهای احتمالی تداوم کمبود زینک خاطرنشان کرد: این ماده معدنی در رشد و عملکرد طبیعی بدن نقش دارد و کمبود آن می‌تواند رشد قدی و عملکرد شناختی کودک را تحت تأثیر قرار دهد. در صورت تداوم کمبود و شدت یافتن آن، احتمال بروز اختلالاتی در روند رشد و تکامل ذهنی نیز وجود دارد؛ به همین دلیل، تشخیص به‌موقع کمبودها و پیگیری وضعیت تغذیه‌ای کودکان ضروری است.
انتهای پیام/
