دارابی: ایران برای ثبت جهانی آثار، برای ۶۰ سال پرونده در نوبت دارد
به گزارش برنا، علی دارابی، معاون میراث فرهنگی کشور، در مراسم بزرگداشت روز جهانی میراث ناملموس که امروز، ۱۸ آبان‌ماه برگزار شد، با تأکید بر ضرورت پاسداشت و معرفی میراث فرهنگی ایران گفت: ایران با بیش از هفت هزار سال پیشینه تمدنی و بیش از یک میلیون اثر تاریخی، گنجینه‌ای بی‌نظیر از میراث فرهنگی را در خود جای داده است؛ با این حال، از سال ۱۳۱۰ تاکنون تنها حدود ۴۳ هزار اثر به ثبت ملی رسیده است.
وی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی کشور افزود: ایران دارای حدود ۲۳ هزار محوطه و تپه تاریخی، ۱۴ هزار بنای تاریخی و ۸۳۳ موزه است و به همین دلیل می‌توان از سراسر ایران به‌عنوان یک «موزه بدون سقف» یاد کرد.
دارابی با اشاره به جایگاه ایران در ثبت جهانی آثار میراث فرهنگی ملموس و طبیعی بیان کرد: تاکنون آثار ایران در ۱۱۴ سایت جهانی به ثبت رسیده‌اند که برخی از آنها پرونده‌های زنجیره‌ای همچون بادگیرها، قنات‌ها و کاروانسرا‌ها هستند. در حوزه میراث ناملموس نیز ایران که پیش‌تر در جایگاه هفتم جهان قرار داشت، با تلاش و همکاری همکاران میراث فرهنگی در پنج سال اخیر و مشارکت کشور‌های مختلف، به رتبه چهارم جهان ارتقا یافته است.
معاون میراث فرهنگی کشور ادامه داد: در آذرماه سال جاری نیز سه اثر با مشارکت چند کشور برای ثبت جهانی ارائه خواهد شد که در صورت تصویب، تعداد آثار ثبت‌شده میراث ناملموس ایران به ۳۰ اثر می‌رسد.
وی با بیان اینکه در فلسفه یونسکو رقابت و رتبه‌بندی موضوعیت ندارد، تصریح کرد: با این حال، ایران به دلیل شرایط دوران جنگ، انقلاب و برخی رویکرد‌های مدیریتی در دوره‌های گذشته، بیش از دو دهه از روند ثبت جهانی آثار عقب مانده است. در شرایطی که کشور‌های دیگر سالانه امکان ارائه یک پرونده ملی برای ثبت جهانی دارند، ایران در حال حاضر برای حدود ۶۰ سال پرونده آماده در نوبت ثبت دارد.
دارابی این موضوع را مسئولیتی سنگین برای متولیان میراث فرهنگی دانست و با تأکید بر نقش میراث ناملموس در تداوم هویت ایرانی گفت: راز ماندگاری ایران در طول تاریخ و عبور از فراز و نشیب‌ها و هجوم تمدن‌ها، در مؤلفه‌های فرهنگی این سرزمین نهفته است. زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ و تمدن ایرانی در کنار دین و مذهب، از ارکان اصلی تداوم هویت ایرانی بوده‌اند.
وی با اشاره به نقش فرهنگ ایرانی در جذب و تأثیرگذاری بر تمدن‌های مهاجم افزود: حتی مغول‌ها نیز پس از ورود به ایران، تحت تأثیر فرهنگ و تمدن ایرانی قرار گرفتند و آداب دینداری، تمدن و کشورداری را از این فرهنگ آموختند. این ظرفیت فرهنگی و تمدنی یکی از مهم‌ترین عوامل تداوم و بقای هویت ایرانی است.
معاون میراث فرهنگی کشور همچنین با اشاره به اهمیت دانش بومی ایرانیان در مدیریت منابع آب اظهار کرد: قنات و نظام کشاورزی ایران از هنر‌ها و دستاورد‌های بزرگ نیاکان ماست؛ میراثی که توانست تهدید کویر را به فرصت تبدیل کند و با فراهم کردن امکان کشاورزی، توسعه و عمران، نقش مهمی در تاب‌آوری جوامع ایرانی و تداوم حیات در این سرزمین داشته باشد.
دارابی با تأکید بر اینکه پاسداشت میراث ناملموس نباید صرفاً به برگزاری مناسبت‌های تقویمی محدود شود، گفت: ما برای ثبت جهانی آیین‌هایی همچون جشن سده، شب چله، نوروز و مهرگان تلاش می‌کنیم، اما باید در معرفی و انتقال این میراث به نسل جوان نیز موفق عمل کنیم. اگر جوانان ما با آیین‌ها و مناسبت‌های فرهنگی خود آشنایی کافی داشته باشند، کمتر به سمت جشن‌های وارداتی و بیگانه با هویت فرهنگی خود گرایش پیدا می‌کنند.
وی با اشاره به جایگاه جهانی نوروز و مشارکت ۱۳ کشور در این میراث مشترک فرهنگی خاطرنشان کرد: ایران از ظرفیت‌های فرهنگی ارزشمندی برخوردار است که باید با برنامه‌ریزی مناسب به نسل‌های آینده منتقل و به جهانیان معرفی شود.
دارابی در بخش دیگری از سخنان خود، فعالیت مرکز میراث ناملموس تهران و نقش آن در تعامل با ۲۴ کشور را فرصتی ارزشمند برای دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دانست و گفت: این مرکز می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی خود، زمینه معرفی گسترده‌تر میراث فرهنگی ایران و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و جهانی را فراهم کند.
معاون میراث فرهنگی کشور در پایان با تأکید بر ضرورت معرفی چهره واقعی ایران به جهانیان اظهار کرد: بهترین راه مقابله با ایران‌هراسی، معرفی ایران فرهنگی، قدرتمند، جذاب و دوست‌داشتنی و نمایش ظرفیت‌ها و داشته‌های تاریخی و تمدنی این سرزمین به مردم دنیاست.
