رشد نیازهای کاذب، نتیجه سرگرمی کودک با تلویزیون/مراقب دور شدن فرزندمان از واقعیات باشیم

عباس شاکری، کارشناس مذهبی و مشاور خانواده درخصوص نقش رسانه بر الگوپذیری رفتار کودکان در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی برنا، بیان داشت: رسانه یک وسیله دو وجهی است، هم اثرات مخرب دارد و هم می‌تواند ابزار مفیدی در خدمت تعلیم و تربیت باشد. اما امروزه با توجه به برنامه های تولیدی تلویزیون آنچه به نظر می‌رسد، آثار منفی رسانه است.

وی درخصوص تاثیرگذاری رسانه بر رفتار کودک، اظهار داشت: معمولا بزرگترها با رسانه های جمعی مختلف مثل ماهواره و اینترنت سروکار دارند، اما متاسفانه کودکان بیشتر خود را با تلویزیون سرگرم می‌کنند. نگاهی که کودکان به تلویزیون دارند با نگاه بزرگترها خیلی متفاوت است. بزرگترها بیشتر به جنبه سرگرمی تلویزیون توجه دارند، درحالیکه کودکان علاوه بر سرگرمی، تلویزیون را برای شناخت دنیای اطراف و وسیله را برای یافتن پاسخ سوالات‌شان می‌خواهند.

شاکری افزود: نکته دیگری که باعث می شود کودکان نسبت به بقیه رسانه ها بیشتر با تلویزیون مرتبط باشند، قابلیت جذابیت این وسیله و سهل الوصول بودن آن نسبت به دیگر رسانه ها است. دانشمندان روانشناسی معتقد هستند که کودکان تا 2  سالگی بیشتر با برنامه های کودک ارتباط برقرار می‌کنند و تا سن 6 سالگی با این رسانه مانوس می‌شوند.

شاکری در ادامه به الگوپذیری افراد از چهار محیط خانواده، مدرسه، گروه همسال و رسانه های جمعی اشاره کرد و افزود: یک کودک قبل از اینکه با همسالان خود در محیط مدرسه ارتباط برقرار کند و قبل از اینکه وارد مدرسه شود، طی این چهار پنج سال از تلویزیون الگوپذیری کرده و همین امر خیلی قابل توجه است. متاسفانه در جامعه امروزی کودک قبل از سن 6 سالگی به تماشای تلویزیون عادت می‌کند و دلبستگی شدیدی به تلویزیون دارد که همین امر نیز باعث بالا رفتن الگوپذیری می‌شود.

وی اثرات مثبت تلویزیون را افزایش اطلاعات برای کودکان، رفع نیازهای اوقات فراغت کودکان، تحریک کننده حس کنجکاوی کودک و جهت دادن اعتقادات کودکان دانست و از سوق دادن زودرس کودک به طرف زندگی بزرگسالان به عنوان یکی از اثرات منفی رسانه بر شخصیت کودک نام برد.

این کارشناس مذهبی، تصریح کرد: رسانه باعث رشد نیازهای کاذب در کودک می‌شود، عواطف کودکان را در اثر فیلم های خشن و تحریک کننده جریحه دار می‌کند و حالت تهاجمی در کودک ایجاد می‌کند.

محدود کردن قدرت ابتکار و خلاقیت از دیگر نکات منفی تلویزیون است که شاکری به آن اشاره کرد و گفت: به جای اینکه کودک در مورد مسائل مختلف فکر کند، اطلاعات را مستقیما از تلویزیون می‌گیرد.

وی همچنین اظهارداشت: تلویزیون و برنامه های تلویزیونی ذهن کودکان را تسخیر می‌کند. ذهن کودک درگیر یک فیلم و برنامه می‌شود و از دنیای واقعی خود فاصله می‌گیرد. نادیده گرفتن قید و بندهای فرهنگی و اجتماعی از طریق شبیه سازی و همانند سازی شخصیت های تلویزیون باعث می‌شود کودک به جای اینکه از پدر و مادر الگو برداری کند خود را با شخصیت های تلویزیون شبیه سازی کند.

متاسفانه از دیگر آسیب‌های این رسانه این است که تلویزیون جای بزرگترها را گرفته و فرصتی را که کودک باید در جمع خانواده سپری کند با تلویزیون می‌گذراند. پدر و مادر نیز می‌خواهند که کودک را سرگرم کنند و با سرگرم کردن او با تلویزیون کار تربیتی را دشوارتر می‌کنند.

عباس شاکری در خاتمه به قاعده کلی در زمینه تربیت فرزند اشاره داشت و خاطرنشان کرد: اگر پدر و مادر برای کودک برنامه ای نداشته باشند، این کودک است که برای والدین برنامه می‌ریزد. مثلا اگر پدر و مادر وقت‌شان را برای کودک آزاد نکنند، کودک چون نیاز به کسب اطلاعات و بازی دارد، این خلاء را با دیدن تلویزیون پر می‌کند. والدین باید حتما برای کودک وقت بگذارند و سعی کنند در زمینه تربیت کودکان طوری عمل کنند که فرزند برای دیدن برنامه های تلویزیون هدفمند عمل کند.