اتحاد استراتژیک صنعت و دیپلماسی برای فتح بازار جهانی فولاد

در این نشست، سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، و حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، دیدگاه‌های راهبردی خود را درباره آینده صنعت فولاد ایران و ضرورت پیوند ناگسستنی تولید و دیپلماسی ارائه کردند.
 
عبور از وضع موجود به سوی جایگاهی جهانی
سعید زرندی در ابتدای سخنان خود با تبریک ولادت امام جواد (ع)، ابراز امیدواری کرد برکات الهی شامل حال مردم ایران و حاضرین در جلسه شود. وی سپس با خوش‌آمدگویی به دکتر حمید قنبری، از سوابق حرفه‌ای و توانمندی‌های ایشان یاد کرد و گفت: «دکتر قنبری از نخبگان مسلط و هوشمند کشور هستند که تجربه همکاری با ایشان در سال‌های گذشته، بسیار اثربخش بود و بی‌تردید حضور ایشان در وزارت امور خارجه می‌تواند به شکل‌گیری نگاه‌های نو در دیپلماسی اقتصادی کشور کمک کند.

چشم‌انداز بلندپروازانه: از مصرف‌کننده فناوری به صاحب تکنولوژی
زرندی با اشاره به جایگاه فولاد مبارکه به عنوان بزرگ‌ترین بنگاه صنعتی کشور که در ۱۵ استان حضور فعال دارد خاطرنشان کرد: «فولاد مبارکه طی سال‌های گذشته منشأ خیر و برکت برای اقتصاد ملی بوده است، اما واقعیت این است که آینده را نمی‌توان امتداد خطی گذشته دانست. تحولات عمیق در محیط پیرامونی... ما را ناگزیر می‌کند که از «ادامه وضع موجود» عبور کنیم و با تغییر فکر و نگاه، مسیر تازه‌ای را طراحی کنیم.
وی هدف نهایی این مسیر جدید را چنین تشریح کرد: «هدف ما این است که در آینده نه‌تنها مصرف‌کننده فناوری، بلکه صاحب تکنولوژی و ارائه‌دهنده دانش فنی و ساب‌لایسنس در صنعت فولاد باشیم.
بازتعریف موفقیت: گذار از رتبه تناژی به جایگاه درآمدی
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اعلام هدف‌گذاری جدید این گروه برای قرار گرفتن در میان ۲۰ شرکت برتر فولادی جهان از منظر درآمدی، توضیح داد: «هرچند در رتبه‌بندی جهانی تناژ فولاد خام، در محدوده رتبه‌های ۴۲ تا ۴۴ قرار داریم، اما برخورداری از زنجیره کامل تولید ـ از معدن و کنسانتره تا ورق نهایی ـ مزیتی کم‌نظیر است... به همین دلیل، تمرکز ما از رتبه‌بندی صرف تناژی به سمت جایگاه درآمدی و ارزش‌آفرینی تغییر کرده است.
از جمله شاخص‌های کلیدی این چشم‌انداز، دستیابی به درآمد حدود ۱۵ میلیارد دلار، تثبیت سهم ۴۰ درصدی صادرات، توسعه هوشمندسازی و سرمایه‌گذاری حدود ۲۰ درصدی در حوزه‌های غیرفولادی عنوان شد.
سه پیشران اصلی و توسعه ساحلی
زرندی سه موتور محرکه گروه در دهه آینده را «اقتصاد چرخشی و فولاد سبز»، «توسعه فولاد‌ها و فلزات با ارزش افزوده بالا» و «تحول دیجیتال» برشمرد. وی همچنین بر استراتژی حرکت به سمت سواحل تأکید کرد و گفت: «نگاه ما فراتر از پروژه‌های پراکنده است و به دنبال شکل‌گیری یک مجتمع بزرگ و یک‌پارچه صنعتی در سواحل جنوبی کشور و چابهار هستیم.

دیپلماسی در خدمت تولید
در ادامه، حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه ضمن بیان این نکته که آینده صنعت، شباهتی به گذشته نخواهد داشت اظهار داشت: «امروز این قواعد در حال بازنویسی است. بازگشت سیاست‌های حمایتی، یارانه‌ای و مداخلات مستقیم دولت‌ها، چندقطبی‌شدن نظام جهانی... واقعیتی است که مسیر توسعه صنایع بزرگ را دگرگون کرده است.
 
فولاد؛ از کالای اقتصادی تا ابزار راهبردی
قنبری با اشاره به سیاسی‌شدن مواد پایه‌ای مانند فولاد، تأکید کرد: «فولاد دیگر صرفاً یک کالای اقتصادی نیست، بلکه به ابزار راهبردی در مناسبات بین‌المللی تبدیل شده است؛ ابزاری برای اعمال قدرت صنعتی، نفوذ سیاسی و از سوی دیگر، عاملی برای تاب‌آوری کشور‌ها در برابر فشار‌های خارجی.» وی نتیجه گرفت که در چنین شرایطی، نقش دیپلماسی اقتصادی پررنگ‌تر می‌شود.
دیپلماسی فعال و رفع موانع داخلی
معاون دیپلماسی اقتصادی، رویکرد رسمی وزارت خارجه را فراتر از مذاکره برای رفع تحریم دانست و گفت: «کشور نمی‌تواند توسعه، اشتغال، ارزآوری... را معطل گشایش‌هایی کند که ممکن است سال‌ها محقق نشود. از همین رو، وزارت امور خارجه خود را موظف می‌داند که با فرض تداوم محدودیت‌های بیرونی، شرایط کار، تولید و صادرات را در داخل کشور تسهیل کند.

وی افزود: «اگر صادرکننده در سراسر کشور از یک مانع مشترک گلایه دارد، دیپلماسی اقتصادی موظف است این مانع را به مسئله اصلی خود تبدیل کند و در سطح دولت برای حل آن وارد عمل شود».
 قنبری با انتقاد از مقررات دست وپاگیر داخلی مانند قیمت‌گذاری دستوری، خاطرنشان کرد که این موارد قدرت رقابت صادرکننده ایرانی را تضعیف کرده است.
اقدامات عملی و نگاه به بازار‌های نو
وی از اقداماتی مانند رصد روزانه مرزها، تحول در ستاد هماهنگی روابط اقتصادی خارجی و لزوم تخصصی‌سازی کارشناسان اقتصادی اعزامی به سفارتخانه‌ها خبر داد. قنبری، چین، هند و آفریقا را سه محور کلیدی آینده صنعت فولاد ایران معرفی و از سرمایه‌گذاری مشترک در خارج از کشور به عنوان ابزاری برای افزایش نفوذ اقتصادی دفاع کرد.
جمع‌بندی: پیوندی برای آینده
در پایان این نشست، بر ضرورت گسترش همکاری میان نهاد‌های دیپلماتیک و مجموعه‌های صنعتی پیشران مانند گروه فولاد مبارکه تأکید شد. ترسیم آینده صنعت فولاد ایران، نیازمند هماهنگی و همگرایی بی‌سابقۀ دو جبهه «تولید» و «دیپلماسی» است؛ پیوندی که می‌تواند مسیر توسعه ملی را در دنیای پرتحول کنونی هموار سازد.