ویلای دجله و زخم فقر؛ دو روی بغداد نوین

دو سال از افتتاح قریة دجلة در ضیفاف رودخانه بغداد می‌گذرد؛ پروژه‌ای با ۱۸۰ میلیون دلار سرمایه که از ۲۰۲۲ به نماد دگرگونی چهره پایتخت عراق تبدیل شد. در این دهکده لوکس، فرزندان سیاستمداران، تاجران بانفوذ و نخبگان اقتصادی در رستوران‌های رویایی گرد هم می‌آیند و فواره‌های رقصان با نورپردازی‌های رنگین و موسیقی دلنواز، شب‌های آنان را زینت می‌بخشد. یکی از بازدیدکنندگان به فایننشال تایمز می‌گوید: «دیگر نیازی به سفر به خارج ندارم. همه چیز اینجاست.»

این رونق، اما در خلأ رخ نداد. آرامش نسبی امنیتی در سال‌های اخیر، بغداد را به کارگاه پروژه‌های زیربنایی و مقصد سرمایه‌گذاران خارجی تبدیل کرد. ساختمان جدید البنک المرکزی در شرف گشایش است. میدان التحریر که روزگاری نماد خیزش مردمی ۲۰۱۹ علیه فساد و بیکاری بود، اکنون شاهد تبدیل یکی از مهمترین مکان‌های اعتراضی به بیمارستان خصوصی فوق‌لوکسی است که شرکت‌های ایتالیایی مدیریت آن را بر عهده دارند. رستوران‌های زنجیره‌ای و مراکز تفریحی نیز، چون قارچ در مناطق اعیان‌نشین سر برآورده‌اند.

اما این رونق، زوایای تاریکی دارد. مقامات عراقی به فایننشال تایمز فاش کرده‌اند بسیاری از این پروژه‌ها «پوششی برای پولشویی از مسیر توسعه شهری» هستند. تحریم‌های آمریکا و محدودیت‌های شدید بانکی، خروج و جابه‌جایی وجوه کلان را برای صاحبان سرمایه دشوار ساخته و آنان را به سمت بازار املاک سوق داد. قریة دجلة و امثال آن، محلی امن برای تطهیر پول‌های کثیفی شده که مسیر خلیج فارس و استانبول را مسدود یافته‌اند.

بهای این تجمل‌گرایی اجباری را، اما شهروندان عادی می‌پردازند. آپارتمان‌های لوکس در پایتخت به قیمت‌هایی فروخته می‌شوند که با میانگین درآمد یک خانواده عراقی فاصله‌ای غیرقابل پیمودن دارد. درست در همان ساعاتی که نخبگان در قریة دجلة از منظره رودخانه و موسیقی لذت می‌برند، دجله در پایین‌دست همچنان بوی فاضلاب می‌دهد. زیرساخت‌های فرسوده، خیابان‌های ناهموار و کمبود خدمات اولیه، سهم اکثریتی است که به تماشای شکوه اقلیتی مرفه نشسته‌اند.

فایننشال تایمز در پایان این گزارش تأکید می‌کند قریة دجلة چیزی جز تجسم پارادوکس بغداد مدرن نیست. اینجا شهری است که همزمان می‌درخشد و می‌پوسد؛ جایی که سرمایه سرگردان از مسیر پولشویی، برج‌هایی از شیشه و فولاد می‌سازد، اما درمانگاه‌های عمومی هنوز از فقدان دارو‌های اولیه رنج می‌برند. دهکده دجله، آینه تمام‌نمای عراق نوین است؛ زیبا، پرزرق‌وبرق، اما شکاف‌خورده از درون.

انتهای پیام/