کشف تمام حروف ژنتیکی DNA و RNA در یک سیارک
دانشمندان برای نخستین بار موفق شدهاند هر پنج نوکلئوباز اصلی تشکیلدهنده DNA و RNA را در نمونههای جمعآوریشده از سیارک ریوگو (Ryugu) شناسایی کنند؛ کشفی که این فرضیه را تقویت میکند که مواد اولیه لازم برای شکلگیری حیات بیش از پیدایش زمین در فضا وجود داشتهاند.
به گزارش Nature Astronomy، پژوهشگران ژاپنی در مطالعهای که ۱۶ مارس ۲۰۲۶ منتشر شد اعلام کردند نمونههای بازگرداندهشده از سیارک ریوگو حاوی هر پنج نوکلئوباز اصلی هستند؛ مولکولهایی که بهعنوان حروف اطلاعات ژنتیکی در DNA و RNA شناخته میشوند.
این نمونهها در سال ۲۰۲۰ توسط ماموریت هایابوسا ۲ (Hayabusa۲) متعلق به آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن (JAXA) از سطح سیارک ریوگو جمعآوری و به زمین منتقل شدند. پیشتر در سال ۲۰۲۳ یک گروه بینالمللی از دانشمندان وجود اوراسیل را در این نمونهها گزارش کرده بود، اما اکنون بررسیهای جدید نشان داده است که هر پنج نوکلئوباز اصلی در این مواد فضایی وجود دارند.
نوکلئوبازها مولکولهای آلی حاوی نیتروژن هستند که نقش اساسی در ذخیره و انتقال اطلاعات ژنتیکی دارند. پنج نوکلئوباز اصلی شامل آدنین و گوانین از گروه پورینها و سیتوزین، تیمین و اوراسیل از گروه پیریمیدینها هستند. این ترکیبات در کنار قندها و فسفاتها، نوکلئوتیدها را تشکیل میدهند که بلوکهای سازنده DNA و RNA محسوب میشوند.
دانشمندان معتقدند مطالعه این مولکولها در سیارکهای اولیه میتواند به بازسازی تاریخ شیمیایی منظومه شمسی و درک بهتر چگونگی شکلگیری مواد اولیه حیات کمک کند.
ماموریت هایابوسا ۲ در مجموع ۵.۴ گرم ماده دستنخورده از ریوگو را به زمین بازگرداند. پژوهشگران برای جلوگیری از هرگونه آلودگی زمینی این نمونهها را در شرایط فوقالعاده پاک آزمایشگاهی بررسی کردند. آنها با استفاده از آب و اسید هیدروکلریک مولکولهای آلی را استخراج و پس از خالصسازی، ترکیبات موجود را شناسایی کردند.
نتایج نشان داد هر پنج نوکلئوباز در دو نمونه بررسیشده از ریوگو وجود دارند و میزان آنها نیز تقریبا مشابه است.
این یافته با نتایج مطالعات پیشین روی شهابسنگهای مشهور مورچیسون در استرالیا و اورگوی در فرانسه همخوانی دارد. این سنگهای فضایی نیز پیشتر حاوی انواع مختلفی از مولکولهای آلی از جمله نوکلئوبازها، شناخته شده بودند.
با این حال دانشمندان تاکید میکنند که شهابسنگهایی که به زمین میرسند ممکن است در طول سفر یا پس از برخورد با سطح زمین دچار آلودگی شوند. در مقابل نمونههای ریوگو و همچنین نمونههای سیارک بنو (Bennu) که توسط ماموریت ناسا جمعآوری شدهاند بهدلیل انتقال مستقیم و محافظتشده از فضا تصویری دقیقتر از شیمی اولیه منظومه شمسی ارائه میدهند.
بررسیها نشان میدهد میان سیارکها و شهابسنگهای مختلف از نظر ترکیب شیمیایی تفاوتهایی وجود دارد. برای مثال شهابسنگ مورچیسون غنی از پورینها است در حالی که نمونههای بنو و اورگوی مقدار بیشتری پیریمیدین دارند. پژوهشگران معتقدند وجود آمونیاک بهعنوان یکی از مولکولهای کلیدی میتواند در شکلگیری این تفاوتها نقش داشته باشد.
ریوگو، بنو و اجرام مادر شهابسنگهایی مانند اورگوی، بقایای بهجامانده از دوران اولیه شکلگیری منظومه شمسی هستند و مواد موجود در آنها طی حدود ۴.۵ میلیارد سال تغییرات بسیار اندکی داشته است. به همین دلیل مطالعه این اجرام فرصت کمنظیری برای بررسی شرایط شیمیایی پیش از پیدایش حیات روی زمین فراهم میکند.
به گفته پژوهشگران کشف هر پنج نوکلئوباز اصلی در نمونههای ریوگو نشان میدهد مواد مولکولی لازم برای شکلگیری حیات احتمالا میلیاردها سال پیش در محیط فضا تشکیل شدهاند و سپس از طریق برخورد سیارکها و اجرام آسمانی به زمین اولیه منتقل شدهاند.
این یافته از این دیدگاه حمایت میکند که منشا حیات روی زمین تنها به فرآیندهای شیمیایی سیاره ما محدود نبوده بلکه بخشی از یک داستان شیمیایی گستردهتر در مقیاس کیهانی است؛ داستانی که از اعماق فضا آغاز شده و سرانجام به ظهور حیات روی زمین انجامیده است.
انتهای پیام/
