بقائی: وزارت خارجه در هماهنگی کامل با شورای عالی امنیت ملی حرکت میکند/ سفر احتمالی قالیباف و عراقچی به پاکستان
به گزارش برنا، نشست خبری اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه با حضور اصحاب رسانه از لحظاتی قبل در سالن جلسات این وزارتخانه آغاز شد.وی در ابتدای این نشست خبری اظهار کرد: یاد و خاطره دیپلماتهای شهید ایران در کنسولگری ایران در مزارشریف در سال ۱۳۷۷ که در جریان حمله تروریستی به کنسولگری شهید شدند در کنار محمود صارمی خبرنگار ایرنا، روز ۱۷ مرداد به همین دلیل روز خبرنگار شد. شهادت خبرنگار در کنار دیپلمات به معنی تلاش درباره تبیین واقعیات ایران زحمت میکشند. در یکی دو سال گذشته تعداد زیادی از همکاران رسانهای چه در ایران، فلسطین، لبنان و ... جان خود را در مسیر ایفای مسئولیتی که بر عهده گرفتند از دست دادند. یاد و خاطره همه آنها را گرامی میداریم. ایام مهمی را پیش رو داریم، رحلت حضرت رسول اکرم، شهادت امام حسن مجتبی و شهادت امام رضا را تسلیت عرض میکنم.
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره همکاری کشورهای منطقه با یکدیگر برای تأمین امنیت و موضع جمهوری اسلامی ایران در این مورد، اظهار کرد: در یک نگاه میتوان گفت که این تحول، نشانه تغییر در ادراک کشورهای منطقه است. کشورهای منطقه با توجه به تحولات دو سه سال اخیر دریافتند که امنیت کالای قابل خریداری از دلالان دروغین امنیت نیست.
وی افزود: سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران همواره این بوده است که کشورهای منطقه را به همکاری و تقویت اعتماد متقابل برای تأمین امنیت درونزا، بدون تکیه بر بازیگران خارج از منطقه، ترغیب کند. از این حیث، این تحول باید مورد توجه قرار گیرد.
بقائی ادامه داد: نکته دیگر این است که کشورهای منطقه پس از تحولات اکتبر سه سال قبل، آغاز طرحهای استعماری فلسطین اشغالی، نسلکشی در غزه و حملات رژیم اشغالگر به لبنان و دیگر کشورهای منطقه، بیش از پیش به این جمعبندی رسیدند که بزرگترین تهدید علیه ثبات، امنیت و همکاری کشورهای منطقه، رژیم صهیونیستی است؛ نه تنها برای منطقه ما، بلکه برای کل جامعه جهانی.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: جاهطلبیهای رژیم صهیونیستی اکنون چیزی نیست که بتوان گفت نامکشوف است. طرح موهوم اسرائیل بزرگ که رسماً حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی تعداد قابل توجهی از کشورهای منطقه را هدف گرفته است، حملات رژیم صهیونیستی علیه لبنان و سوریه و تهدیدهایی که علیه بسیاری از کشورهای منطقه، از جمله کشورهای حاضر در این تفاهم سهجانبه، صورت گرفته است، همگی نشانگر تقویت این ادراک هستند که کشورهای منطقه نمیتوانند همچون گذشته متکی به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا باشند.
آمریکا بخشی از عوامل ناامنی در منطقه است
بقائی اضافه کرد: ضمن اینکه آمریکا خود بخشی از علت ناامنی در منطقه بوده است. اگر حمایتهای همهجانبه آمریکا از رژیم صهیونیستی وجود نداشت و اگر پوشش سیاسی و سپری که از لحاظ تبلیغاتی برای رژیم صهیونیستی ایجاد میکرد، وجود نداشت، قطعاً رژیم صهیونیستی نمیتوانست با خیال راحت و با احساس بیکیفرمانی، جنایات خود را در منطقه به پیش ببرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: بنابراین، فکر میکنم که باید این تحول را از این زاویه ببینیم. اعتقاد ما این است که امنیت در منطقه حتماً تفکیکناپذیر است و هر طرحی که مبتنی بر واقعیتهای ژئوپولیتیک و تاریخی منطقه باشد، جامع و شامل باشد و دشمن و تهدید را بهدرستی شناسایی کند، شانس این را دارد که به تقویت امنیت و جلوگیری از بیثباتی و سوءاستفادههای دشمن صهیونیستی و متحدین آن در منطقه ما کمک کند.
بقائی، در پاسخ به سؤالی درباره تعطیلی تنها مدرسه ایرانی در کویت و بازداشت چهار تبعه ایرانی در این کشور، اظهار کرد: در رابطه با چهار شهروند ایرانی، پیگیریهای ما مستمر ادامه داشته است. متأسفانه دولت کویت بدون توجه به تعهدات حقوقی بینالمللی خود که در اسناد بینالمللی تصریح شده است، از اجازه دسترسی کنسولی به اتباع ما خودداری کرده است. این درخواست کاملاً مشروع و قانونی ایران است و امیدواریم مقامهای حکومت کویت در این تصمیم خود که کاملاً مغایر با تعهدات بینالمللی آن است، تجدیدنظر کنند و هرچه سریعتر شرایط و زمینه آزاد شدن شهروندان ایرانی را فراهم کنند. حداقل کاری که باید انجام دهند، فراهم کردن دسترسی کنسولی است.
تعطیلی مدرسه ایرانیان در کویت
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه درباره تعطیلی مدرسه ایرانیان در کویت گفت: در مورد مدرسه ایرانیان، این یک اقدام عجیب دیگر از طرف حکومت کویت است. انتقامجویی از معصومترین اقشاری که از این مدرسه برای علمآموزی استفاده میکنند، به هیچ عنوان قابل توجیه نیست.
وی ادامه داد: این مدرسه قدمت طولانی دارد و چند دهه در آنجا فعال بوده و هیچ مشکلی نداشته است. به نظر میرسد که این تصمیم سیاسی باشد. این موضوع را نیز سفارت ما در کویت در حال پیگیری است و امیدواریم که این موضوع حل شود. به طور کلی، انتظار ما از کشورهای منطقه، از جمله کویت، این است که به جای فرافکنی، واقعاً خودداری کنند از در اختیار قرار دادن سرزمین خود و امکاناتشان برای اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران. سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: این توقع زیادی نیست؛ این انتظاری است که منطبق با اصل حسن همجواری و منطبق با تعهدات دولت کویت طبق حقوق بینالملل است و خودداری کند از اقداماتی که به هیچ عنوان کمک نمیکند به ترمیم روابط.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به خروج دو کشور از دیوان بینالمللی کیفری اظهار کرد: این دو کشور تنها کشورهایی نیستند که درخواست خروج از دیوان بینالمللی کیفری دادهاند؛ پیش از این نیز چهار یا پنج کشور اقدام مشابهی انجام داده بودند. این خود یک نشانه است؛ نشانه ناامیدی جامعه جهانی از محکمهای که با هدف خاتمه دادن به بیکیفرمانی تأسیس شد و قرار بود مانع ارتکاب شدیدترین جنایات بینالمللی شود.
وی افزود: آزمون چند سال اخیر، آزمونی بود که به دلیل فشار آمریکا و متحدین آن بر دیوان، متأسفانه دیوان نتوانست با کامیابی از آن خارج شود. فشارهایی که به دیوان وارد شد، به دلیل پیگیری نسلکشی و جنایت جنگی رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی و تهدیدهایی که دولت آمریکا علیه دادستان دیوان و قضات دیوان انجام داد، همه اینها بسیاری از کشورها را به این نتیجه رساند که قرار است ما با یک عدالت گزینشی روبهرو باشیم. دیوان بینالمللی کیفری فقط ظاهراً این مأموریت را به آن دادهاند که در مواردی که منافع برخی از قدرتها اقتضا میکند، به کار رسیدگی به عدالت بپردازد و در سایر موارد رفتار کاملاً متفاوتی داشته باشد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: این وضعیت عملاً طرح چند دههای را که از بعد از جنگ جهانی اول و سپس جنگ جهانی دوم برای مقابله با شدیدترین جنایات بینالمللی آغاز شد، با یک عقبگرد جدی مواجه خواهد کرد. مسئولیت اصلی این وضعیت نیز بر عهده آمریکا و کشورهایی است که در قبال جنایات ارتکابی رژیم صهیونیستی در فلسطین اشغالی، نه تنها بیتفاوت بودند، بلکه مانع پیگیری در هر دو دیوان بینالمللی کیفری و دیوان بینالمللی دادگستری شدند.
پیوندهای عمیق ایران با کشورهای منطقه
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسشی درباره پیمان میان ترکیه، پاکستان و عربستان اظهار کرد: دلیلی وجود ندارد که همانگونه که اشاره کردید، نسبت به دو کشور همسایه، ترکیه و پاکستان، و همچنین عربستان، سه کشوری که با آنها دارای پیوندهای عمیق دینی، تاریخی و تمدنی هستیم، نگران باشیم که این پیمان علیه ایران باشد. سابقه دوستی میان ملتهای ترکیه و پاکستان به عنوان دو کشور همسایه و مسلمان دیرپاست. پیوندهای درهمتنیده فرهنگی میان ملت ایران، ملت پاکستان و ترکیه کاملاً روشن است.
بقائی ادامه داد: همانطور که عرض کردم، این تحول نشانه مهمی است از اینکه کشورهای منطقه به این نتیجه رسیدهاند که نمیتوانند به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا و برخی دیگر از بازیگران خارج از منطقه اتکا و اعتماد کنند و درصدد هستند روش دیگری را بیازمایند. این روش، از طریق اتکا به توانمندیها و دیدگاههای خودشان و مستقل از مداخلات و نگاههای مخرب طرفهای خارجی خواهد بود.
بررسی ابعاد سند همکاری کشورهای ساحلی دریای خزر از سال ۱۳۹۷
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره زمان مناسب برای تصویب یک سند بینالمللی اظهار کرد: هر زمانی که برای تصویب یک سند بینالمللی انتخاب شود، میتوان تحلیل کرد که آیا زمان مناسبی است یا غیرمناسب. به هر حال، این سند (سند همکاری کشورهای حاشیه دریای خزر) از سال ۱۳۹۷ که امضا شده تاکنون، ابعاد مختلف آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. این بررسی نه فقط در وزارت امور خارجه، بلکه در سایر نهادهای ذیربط نیز انجام شده است؛ نهادهایی که در تصمیمسازی و تصمیمگیری جمهوری اسلامی ایران در مورد منافع و مصالح ملی به صورت مستقل تصمیم میگیرند. این موضوع، فکر نمیکنم دیگر نیازی به توضیح داشته باشد. ما نشان دادهایم که تصمیمگیری در رابطه با عضویت در اسناد بینالمللی، منحصراً با در نظر گرفتن منافع و مصالح کشور صورت میگیرد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: این سند پنج عضو دارد و پنج کشور ساحلی خزر را شامل میشود و چهار کشور دیگر آن را امضا کردهاند. اینکه کشور یا کشورهایی تمایل داشته باشند این سند زودتر لازمالاجرا شود، به این دلیل است که مادامی که هر پنج کشور به آن ملحق نشوند، امکان اجرا شدن آن وجود ندارد. این امر بسیار طبیعی است. به هر حال، کشورهایی که تصمیم میگیرند برای تأمین منافع مشترک خود یا برای مقابله با نگرانیهای مشترک، سندی را تدوین کنند، تمایل دارند که آن سند لازمالاجرا شود. از این جهت، کاملاً طبیعی است که چهار کشور دیگر نیز متمایل باشند این سند زودتر لازمالاجرا شود. ما منافع خودمان را در نظر میگیریم؛ کما اینکه در این هفت سال، از سال ۱۳۹۷ تاکنون، به جمعبندی نرسیده بودیم که این سند را برای مجلس ارسال کنیم.
ارتباط ندادن سند به تحولات جنگ
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ارتباط این موضوع با تحولات مرتبط با جنگ تحمیلی اظهار کرد: ارتباط دادن این موضوع به تحولات مرتبط با جنگ تحمیلی، خیلی وجهی ندارد. دیدگاهها مختلف است و ما نیز به آنها احترام میگذاریم.
بقائی خاطرنشان کرد: در نهایت، تصمیم بر عهده مجلس شورای اسلامی است. طبق قانون اساسی، ما به عنوان دستگاه دیپلماسی وظایف خودمان را انجام دادهایم و در ادامه این مسیر نیز باید هم تبیین کنیم و هم توضیح دهیم، دیدگاههای مختلف را نیز میشنویم. همانطور که عرض کردم، تعیین تکلیف این سند پس از هفت، هشت سال، قاعدتاً بر عهده مجلس شورای اسلامی است که انشاءالله انجام خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به این سؤال که آیا ایران نیز به پیمان مکه خواهد پیوست یا خیر، اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران خود همواره پیشگام تأکید بر پیگیری سازوکارهای امنیتی مبتنی بر همکاری بین کشورهای منطقه بوده است؛ سازوکارهای امنیتی که درونزا و عاری از اعمال نفوذ و مداخله مخرب بازیگران خارج از منطقه باشد.
وی افزود: این رویکرد کماکان وجود دارد و با توجه به تحولات، حتماً میتواند بهروزرسانی شود. ما در تماس نزدیک با کشورهای همسایه و کشورهای منطقه هستیم و امیدواریم که همه کشورها با درس گرفتن از تحولات دو سه سال اخیر، بهترین مسیر را در راستای تقویت امنیت جمعی منطقه اتخاذ کنند.
حضور رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل
بقائی در پاسخ به این سؤال که آیا رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل شرکت خواهد کرد و چه برنامههایی در پیش روی رئیسجمهور است، گفت: وقتی به ایام نشست مجمع عمومی نزدیکتر شدیم، در این خصوص صحبت کنیم. تصمیم قطعی در این خصوص گرفته نشده است. سخنگوی دستگاه دیپلماسی افزود: معمولاً هر سال، همانطور که در جریان هستید، هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سطح رئیسجمهور در نشست مجمع عمومی شرکت میکند. این نشست، مهمترین نشست سالانه سازمان ملل متحد است و ما همیشه از این فرصت برای تبیین مواضع خود استفاده کردهایم. امسال نیز در نظر داریم از این فرصت استفاده کنیم. این موضوع بستگی به شرایط، اوضاع و احوال دارد و انشاءالله ظرف هفتههای آینده در این خصوص اطلاعرسانی خواهد شد.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات ایران و عمان پیرامون تنگه هرمز اظهار کرد: منطقی به موضوع نگاه کنید. تنگه هرمز به دلیل اختلاف نظر بین ایران و عمان بسته نشد. دلیل بسته شدن تنگه هرمز، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بود. سوءاستفاده از تنگه هرمز، استفاده از پایگاههای مستقر در کرانه جنوبی خلیج فارس برای حمله به ایران بود؛ بنابراین طبیعی است که مذاکرات بین ایران و عمان برای تعیین مسیر تردد کشتیرانی، امری دوجانبه بین ایران و عمان باشد.
مذاکرات دوجانبه ایران و عمان برای تردد ایمن کشتیرانی
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: حتماً آثار و پیامدهای آن متوجه کشتیرانی بینالمللی و سایر کشورها خواهد شد، ولی فینفسه مذاکرهای دوجانبه بین دو دولت ساحلی با هدفی کاملاً مشخص است که همان توافق بر سر مسیر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز است. باز شدن تنگه هرمز منوط به تحقق شرایطی است که بر جمهوری اسلامی ایران تحمیل شده است. این موضوع را باید در چارچوب تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به آبراه و کل منطقه در نظر داشت.
ادامه جنگ و شرایط لازم برای امنیت تنگه هرمز
وی گفت: در نظر داشته باشید که ما کماکان در جنگ هستیم. مادامی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد، طبق قطعنامه ۳۳۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محاصره دریایی از این جنس به مثابه عمل تجاوزکارانه است. مادامی که سایر نقضهای آمریکا تداوم داشته باشد، شرایط لازم برای اینکه بگوییم تنگه هرمز تبدیل به یک آبراه امن شده است، وجود نخواهد داشت. بنابراین، این بر عهده طرف آمریکایی است که اقدامات غیرقانونی و مخرب خود را که تنها بیستویک، بیستودو روز بعد از امضای یادداشت تفاهم خاتمه جنگ شروع کرد و ادامه داد، متوقف کند و جبران کند تا پس از آن بتوانیم در مورد گامهای بعدی صحبت کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به این سؤال که آیا عوارض بین ایران و عمان تقسیم خواهد شد یا خیر، اظهار کرد: در این مرحله درباره چنین جزئیاتی بحث نمیکنیم. همچنان بحثها ادامه دارد. قبلاً نیز گفته بودم که در مورد نقشه تردد تفاهم حاصل شده است. در مورد بیانیه مشترک، همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در حال بررسی و گفتوگو درباره آنها هستیم، ولی مذاکرات به شکل بسیار روان و سازنده در حال انجام است.
ایجاد سازوکارهای نظارت بر تردد ایمن کشتیرانی
بقائی تصریح کرد: درباره این جزئیات در حال حاضر بحثی نداریم. آنچه مشخص است، سازوکارهایی ایجاد خواهد شد که ضمن نظارت بر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز، در مورد موضوعات مرتبط با محیط زیست، همکاری در زمینه ارائه خدمات دریایی و مقابله با جرایم نیز تمهیداتی اندیشیده خواهد شد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: قاعدتاً زمانی که خدمات دریایی ارائه شود، مابهازای آن نیز باید دریافت شود.
وی در واکنش به توییت خود در پاسخ به توییت توهینآمیز ترامپ نیز توضیح داد: ما در مصاف با دشمن از همه داشتههای خود، از گنجینه غنی ادبی، فرهنگی و تمدنی خود استفاده میکنیم. فکر نمیکنم که ما از همان رویکردی که همیشه داشتهایم، عدول کرده باشیم. البته این را نیز در نظر داشته باشید که این بار من از یکی از اندیشمندان انگلیسی، اگر اشتباه نکنم، جورج برنارد شاو، کمک بگیرم. او میگوید که شما وقتی با خوکها کشتی میگیرید، نباید انتظار داشته باشید که گلآلود نشوید. سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: به هر حال، این گلآلود شدن گاهی اوقات بخشی از کشتیگیری است که بر شما تحمیل شده است.
بقائی اظهار کرد: روند تصمیمگیری مشخص است. هر مذاکرهای که توسط وزارت امور خارجه انجام میشود، تحت نظر شورای عالی امنیت ملی است و فرآیند آن نیز بهطور کامل گزارشدهی میشود. بر اساس دستورالعملهایی که مراجع بالادستی صادر میکنند، این روند پیگیری میشود و در این مورد نیز قاعدتاً به همان شکل عمل خواهد شد.
بقائی درباره وضعیت ارتباطات با آمریکا گفت: در حال حاضر با آمریکا مذاکره نداریم. قبلاً نیز عرض کردم و آقای دکتر عراقچی هم دیروز، فکر میکنم، به همین موضوع اشاره کردند. ما مذاکره با آمریکا نداریم. سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: تبادل پیام طبیعی است که از طریق میانجیها در مورد موضوعات روز صورت بگیرد، ولی اینکه گام بعدی چه خواهد بود، بستگی به شرایط دارد. فعلاً ما متمرکز بر مذاکرات با عمان برای تعیین تکلیف مسیر تردد کشتیرانی هستیم.
تصمیمگیری درباره موضوعات مهم در قالب نهادها
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به سؤال دیگری اظهار داشت: فکر میکنم همه جهان به عیان دید در این یک سال و نیم که کشور ما، کشور نهادهاست، نه کشور اشخاص. همین، راز ماندگاری و پیروزی جمهوری اسلامی ایران در این شرایط پرچالش بود. تصمیمسازی و تصمیمگیری در قالب مجموعهای از نهادها صورت میگیرد و قاعدتاً این نهادها هستند که درباره موضوعات مهم کشور، از جمله مباحث مرتبط با مذاکرات، تصمیمگیری میکنند.
بقائی ادامه داد: جا دارد از این فرصت استفاده کنم و خدمت جناب آقای دکتر محسن رضایی تبریک بگویم و برای ایشان آرزوی موفقیت کنم. سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: قطعاً وزارت امور خارجه کمافیالسابق تمام تلاش خود را خواهد کرد، در هماهنگی کامل با شورای عالی امنیت ملی، برای پیشبرد مصالح و منافع ملت ایران.
ضرورت پیگیری جنایات در محاکم داخلی
سخنگوی وزارت امور خارجه، اظهار داشت: مهمترین کاری که ما باید انجام دهیم، تشکیل پرونده و صدور کیفرخواست برای عاملان و آمران جنایتهای ارتکابی طی هر دو جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران است. این کاری است که ما باید در سطح محاکم داخلی انجام دهیم. وی افزود: طرح موضوع در محاکم بینالمللی و مراجع بینالمللی مستلزم این است که طی مراحل دادرسی در محاکم محل شده باشد. از این جهت، این اتفاق که همکاری نزدیکتر بین وزارت امور خارجه و قوه قضائیه صورت گرفته است، بسیار کمک خواهد کرد؛ هم در مسیر مستندسازی و هم در مسیر طرح موضوع در مراجع بینالمللی. بقائی تصریح کرد: موضوع مستندسازی، موضوعی است که به صورت مداوم در حال انجام است. همین سندی که اخیراً وزارت بهداشت اعلام کرد درباره جنایت لامرد و استفاده از سلاحهای ممنوعه توسط آمریکا، خودش یک سند مهم است. ما این موضوع را به مراجع حقوق بشری و نهادهای ذیربط بینالمللی منعکس کردهایم و قطعاً این مسیر را با جدیت ادامه خواهیم داد.
بقائی در پاسخ به سؤالی درباره مصوبه مجلس درباره ممنوعیت تردد کشتیهای آمریکایی از تنگه هرمز، اظهار داشت: نهادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران، از جمله وزارت امور خارجه، کاملاً با مجلس شورای اسلامی هماهنگ هستند. فکر میکنم اشاره شما به طرحی است که در کمیسیونهای مجلس در حال پیگیری است و در رابطه با مدیریت تردد در تنگه هرمز است. این طرح در حال بررسی است و وزارت امور خارجه در روند رسیدگی به آن حضور دارد و دیدگاههای خود را مطرح میکند. همین امروز صبح، پیش از این جلسه، یک جلسه بسیار مفید و ارزشمند آقای دکتر عراقچی با اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی داشتند. در این جلسه درباره طیفی از موضوعاتی که همین امروز موضوع سؤالات شما بود، بحث کردیم و بحمدالله این تماسها و رایزنیهای نزدیک بین وزارت امور خارجه و مجلس شورای اسلامی وجود دارد و حتماً کمک میکند که به صورت هماهنگ، منافع ملی خود را پیش ببریم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره برخی تحلیلها پیرامون وضعیت تنگه هرمز اظهار کرد: بازیهای رسانهای بیشتر با هدف سفیدشویی اصل موضوع است. در هر تحلیلی راجع به وضعیت فعلی تنگه هرمز، شما باید بلافاصله به دلیل و علت اصلی بروز آن توجه کنید. تنگه هرمز از زمان خلقت حضرت آدم تا نهم اسفند ۱۴۰۴ باز بود. علیرغم اینکه در این ۴۷ سال، جمهوری اسلامی ایران با تحریمهای ناجوانمردانه و ظالمانه طرفهای غربی مواجه بود و علیرغم اینکه ما نگهبان عبور و مرور کشتیها بودیم و بخش قابل توجهی از انرژی دنیا از این آبراه میگذشت، با وجود این، هیچ اتفاقی برای کشتیهای عبوری نمیافتاد. فراموش نکنیم که تنگه هرمز و مسائلی که برای آن پیش آمد، ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود و این وضعیت کماکان ادامه دارد.
وی درباره طرح این ادعا که ایران شروطی را برای باز بودن تنگه هرمز مطرح کرده است، گفت: اینکه میگویند ایران شرطهایی را گذاشته است، باید به دولت خودشان، یعنی دولت آمریکا، مراجعه کنند. دولت آمریکا کماکان با افتخار اعلام میکند که بنادر ایران را محاصره کرده و به کشتیهای ایران متعرض میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در این شرایط، آمریکا هیچ جایگاه اخلاقی و حقوقی ندارد که بخواهد درباره عدم باز بودن تنگه هرمز شکایت کند. خلاصه، خودکرده را تدبیر نیست. این مشکلی است که آمریکا ایجاد کرده است. بقائی خاطرنشان کرد: مادامی که این نقضها ادامه داشته باشد، من نمونه آن را عرض کردم، محاصره دریایی به مثابه تداوم عمل تجاوزکارانه علیه جمهوری اسلامی ایران است. در این وضعیت، اساساً آیا کشتیرانی بینالمللی خود جرئت میکند که از این مسیر عبور کند؟ دلیل آن این است که آمریکا کماکان بر اقدامات تجاوزکارانه خود از طریق حفظ محاصره دریایی علیه ایران اصرار دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در پاسخ به سؤالی درباره روابط میان ایران و پاکستان اظهار داشت: طبیعی است که رفتوآمد میان دو کشور همسایه که دارای روابط بسیار نزدیک و رو به توسعه هستند، صورت بگیرد. هم مقامهای پاکستانی از ایران دیدار میکنند و هم متقابلاً سفرهایی از این طرف صورت میگیرد. در همین هفت، هشت، ۱۰ روز گذشته، سفر وزیر امور اقتصادی، آقای دکتر سیمایی صراف، وزیر علوم، و آقای دکتر اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت و همچنین وزیر کشور به پاکستان را داشتیم که در مورد موضوعات مرتبط با وزارتخانههای ذیربط گفتوگو کردند. دعوتنامهای نیز برای سفر آقای دکتر عراقچی و جناب آقای قالیباف واصل شده است و هر زمان که زمینه مناسب باشد، این سفر انجام خواهد شد. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: عمدتاً روابط دوجانبه مدنظر است. همانطور که عرض کردم، رابطه ایران و پاکستان رابطه بسیار مهمی است و در این هفت، هشت ماه اخیر، از قبل نیز مهمتر شده است؛ به دلایل مختلف. بنابراین، این رفتوآمدها بخش طبیعی رابطه خوب میان دو همسایه است.
تداوم رایزنیهای امنیتی ایران و عراق
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره روابط ایران و عراق اظهار داشت: حتماً باید تلاش کنیم که دورنمای روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق در همه حوزهها، از جمله حوزه امنیت، دورنمایی روشن باشد. روند به همین شکل است و رایزنیهای دو کشور به صورت مستمر ادامه دارد. ما نسبت به تهدیدها و خطراتی که امنیت مرزهای دو کشور را تهدید میکند، آگاه هستیم. همواره از طرف مسئولان محترم عراق و اقلیم کردستان عراق اطمینان خاطر داشتهایم که همه تلاش خود را برای جلوگیری از سوءاستفاده از قلمرو عراق توسط گروههای تروریستی و بازیگران مخرب خارج از منطقه، از جمله آمریکا، برای ضربه زدن به منافع ایران انجام میدهند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: روند همکاریها مثبت است و امیدواریم این فرایند بر مبنای تفاهم امنیتی که بین دو کشور چند سال قبل منعقد شد، روزبهروز گسترش پیدا کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به ادعاهایی درباره روند بررسی و ارسال لایحه مربوط به کنوانسیون اظهار داشت: ادعای سادهانگارانهای است؛ کمااینکه ادعا شد معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه در نشستهای مختلف رسانهای حضور پیدا میکند و از رسانهها خواهش میکند که به این موضوع نپردازند. در صورتی که همان هفته گذشته آقای دکتر غریبآبادی در جمع سردبیران و مدیران مسئول حاضر شدند، توضیح دادند و تبیین کردند. اینطور نیست که واقعاً این موضوع، موضوعی باشد که مخفیانه بخواهد انجام شود.
بقائی تصریح کرد: بنده هفت، هشت، ۱۰ روز قبل، صراحتاً زمانی که قرار بود لایحه ارسال شود، اعلام کردم که حق مردم است که کاملاً آگاه باشند و بدانند در مورد موضوعی که به هر حال برای امنیت ملی و مصالح ملی اهمیت دارد، رسانهها، نخبگان کشور و حقوقدانان باید در مورد آن بحث کنند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد:، اما باید متن کنوانسیون را ببینند و سوابق آن را نیز مورد بررسی قرار دهند. برخی از اظهارنظرهایی که راجع به کنوانسیون میشود، کاملاً مشخص است که بر اساس برخی مفروضات کلیشهای ذهنی است که هیچ مبنایی نه در سند دارد و نه در سابقه مذاکراتی و مباحث مرتبط با بحثهای مربوط به سند در نهادهای تصمیمگیر. سوابق این موضوع روشن است. ببینید، فرض بفرمایید در مورد سهم ایران از منابع بستر و زیر بستر دریا، صحبت از ۵۰ درصد و ۲۰ درصد و کمتر و بیشتر میشود؛ در حالی که اصلاً در این سند راجع به خط مبدأ، چون ما اگر خط مبدأ را تعیین نکنیم، نمیتوانیم در مورد میزان سهم ایران صحبت کنیم.
بقائی افزود: در مورد خط مبدأ اساساً در این کنوانسیون صحبتی نمیشود و قرار است در قالبهای دیگری، از جمله مذاکرات دوجانبه، انجام شود. ما مذاکراتمان با جمهوری ترکمنستان و جمهوری آذربایجان را شروع کردهایم. در مقاطعی متوقف شده، ولی بحث ادامهدار است و بنابراین اصلاً در این سند راجع به این موضوع صحبت نمیشود. باید تصمیمگیری شود و تصمیمگیری نیز بر عهده مجلس شورای اسلامی است.
جمعبندی دولت درباره زمان طرح موضوع
سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار داشت: جمعبندی در وزارت امور خارجه و هیئت دولت این بود که بعد از هفت، هشت سال و در شرایطی که چهار کشور دیگر ساحلی این دریاچه به سند ملحق شدهاند و با توجه به اینکه این سند از حیث حقوقی چارچوب را مشخص میکند، از جمله اینکه ممانعت میکند از نظامیسازی دریای خزر و مجموعه دیگری از نکات مهم و مفیدی که در این سند وجود دارد، اکنون زمان مناسبی برای طرح موضوع است. ما حتماً انتظار نداریم که در مورد موضوعی به این اهمیت، بحث و گفتوگو صورت نگیرد؛ اما همانطور که عرض کردم، این انتظار را داریم که بحث و گفتوگوها با توجه به متن سند، با توجه به سابقه مذاکراتی و با توجه به مزایا و احیاناً معایبی که الحاق ما خواهد داشت، انجام شود و به روند تصمیمگیری توسط مجلس محترم شورای اسلامی کمک شود.
وی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه رئیسجمهور آمریکا در گفتوگویی مدعی شده است فشار اقتصادی بر ایران را به اقدام نظامی جدید ترجیح میدهد و تقابل با ایران را به بازی شطرنجی تشبیه کرده که در نهایت حل خواهد شد و همچنین گفته است که آمریکا با ایران به صورت چراغ خاموش پیش میرود، درباره موضع وزارت امور خارجه اظهار داشت: به هر حال، چراغ خاموش شد؛ چراغ روشن ایرانیان نشان دادند که شطرنجبازان حرفهای هستند.
بقائی در ادامه و در پاسخ به سؤالی درباره موضع ایران نسبت به تعرض اوکراین اظهار داشت: خیلی روشن بیان کردیم. حالا من نمیدانم منظورتان از احتیاط چیست. ما خیلی سریع و قاطع مواضعمان را اعلام کردیم و بیانیه دادیم. کماکان هم معتقد هستیم که ما قانع نشدیم از ادعای طرف اوکراینی مبنی بر اینکه این اقدام غیرعمد بوده است. حرفشان را شنیدیم، ولی با توجه به اعتراف مقامهای ارشد اوکراینی مبنی بر اینکه چنین تعرضی صورت گرفته، حتماً باید جبران کنند. سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: قاعدتاً اگر آنها جبران نکنند، خودمان جبران خواهیم کرد.
بقائی درباره میزان توانمندی آمریکا نیز گفت: ما به هیچ گزارشی، چه مثبت و چه منفی، در مورد میزان توانمندی آمریکا فینفسه اعتبار نمیدهیم. آن چیزی که برای ما مهم است، حفظ آمادگی خودمان در بالاترین سطح است. در اینکه آمریکا دچار فرسایش شده، نه فقط فرسایش نظامی، بلکه فرسایش اعتباری، اخلاقی و سیاسی، تردیدی نیست. جنایاتی که آمریکا مرتکب شد و اشتباه محاسباتی که انجام داد، فکر میکنم برای همه روشن است که به نحوی بیسابقه جایگاه و اعتبار آمریکا را در همه عرصهها از بین برد.
بقائی تأکید کرد:، اما ما بدون توجه به ادعاهای رسانهای طرفهای مقابل، مصر هستیم که همواره به هوش باشیم و توانمندیهای خودمان را به صورت لحظهای افزایش دهیم برای مواجهه با هر رویدادی.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه گفت: ما در هر گفتوگویی که با عمان یا با بقیه کشورهای منطقه داریم، راجع به ضرورت همکاری و ارتقای اعتماد بین کشورهای منطقه برای رسیدن به یک سازوکار امنیتی درونزا گفتوگو میکنیم و امیدواریم که تحولات این دو سال اخیر زمینهای باشد برای رفتن همه کشورها به سمت آن مسیر. بقائی درباره موضوع حقابه ایران نیز اظهار داشت: موضوع آب یکی از موضوعات ثابت دستور کار ما با طرفهای افغانستانی بوده است. در هر مذاکره و رفتوآمدی، بحث حقابه ایران مطرح بوده و پیشرفتهایی هم داشتیم.
وی افزود: سال آبی اخیر و بنابراین موضوع فقط بحث فنی نیست. بحث فنی جزئی از دستور کار ثابتی است که ما داریم. شما میتوانید اسمش را راهبردی بگذارید، به خاطر اینکه موضوع برای ما فوقالعاده اهمیت دارد.
مستندسازی جنایات جنگی در میناب، لامرد و قشم/ پیگیری جنایات ارتکابی در مراجع ذیربط بینالمللی
بقایی در پاسخ به سؤال خبرنگار برنا مبنی بر گزارشهای مطرحشده درباره استفاده از فسفر و بمبهای جدید در حمله به لامرد، چه اقدامات حقوقی و بینالمللی برای پیگیری این جنایات جنگی انجام شده است گفت: در جریان این چهار، پنج ماه اخیر، سه اسم بسیار برجسته شد؛ میناب، لامرد و اخیراً قشم. اما من قبلاً هم عرض کردم که این سه عنوان و این سه اسم نباید ما را غافل کند از اینکه هزاران مورد جنایت جنگی توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی ارتکاب پیدا کرد.
بقائی افزود: در جریان تجاوز نظامی، همه این موارد را مستندسازی میکنیم. لامرد هر روز دارد بخش جدیدی و جنبه جدیدی از این جنایت روشن میشود.
وی درباره گزارش فنی اخیر نیز اظهار داشت: گزارشی که اشاره کردید، گزارش فنی است در مورد استفاده از فسفر در بمب یا موشکی که استفاده کردند برای حمله به ورزشگاه در لامرد. این در واقع به جنبه دیگر مهماتی که استفاده شد، اضافه میشود؛ همان مهمات خوشهای که صدها هزار ترکش از آن ایجاد میشد برای ایجاد درد و رنج بیشتر در قربانیان.بقائی تصریح کرد: این موارد را ما به جهات ذیربط بینالمللی منعکس کردهایم و حتماً پیگیر خواهیم شد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: این را هم یادمان باشد که هنوز در خرابههای مدرسه شجره طیبه میناب، ما به دنبال قطعات پیکرهای کوچک بچههایمان میگردیم.
وی افزود: این جنایات همیشه باید زنده بماند، برای اینکه بدانیم مردم ایران با چه متجاوزان وحشی روبهرو بودند در این یک سال و نیم.
انتهای پیام
