ماموریت جسورانه ناسا برای نجات تلسکوپ در آستانه سقوط

ناسا در آستانه اجرای یک ماموریت جسورانه برای نجات تلسکوپ فضایی سوئیفت (Swift Observatory) قرار دارد. این رصدخانه پس از بیش از دو دهه فعالیت علمی به دلیل کاهش مداوم ارتفاع مدار در معرض سقوط به جو زمین قرار گرفته است. این ماموریت با همکاری شرکت نوپای کاتالیست اسپیس تکنولوژیز (Katalyst Space Technologies) انجام می‌شود و هدف آن انتقال این رصدخانه به مداری بالاتر و پایدارتر برای ادامه فعالیت‌های علمی است.

به گزارش سی بی‌ای نیوز، قرار است عملیات نجات با پرتاب فضاپیمای رباتیک Lift از جزایر مارشال در اقیانوس آرام و توسط موشک هوایی Pegasus آغاز شود. در صورت مساعد بودن شرایط این پرتاب می‌تواند از روز سه‌شنبه انجام شود.

رصدخانه سوئیفت که از سال ۲۰۰۴ در مدار زمین فعالیت می‌کند برای مطالعه انفجار‌های عظیم کیهانی از جمله فوران‌های پرتو گاما و ابرنواختر‌ها طراحی شده است. با این حال افزایش فعالیت‌های خورشیدی در سال‌های اخیر موجب افزایش اصطکاک جو فوقانی زمین و در نتیجه کاهش سریع‌تر ارتفاع مدار این تلسکوپ شده است؛ موضوعی که بقای آن را تهدید می‌کند.

بر اساس برنامه ماموریت فضاپیمای خودکار Lift پس از پرتاب حدود یک ماه زمان صرف خواهد کرد تا به تلسکوپ سوئیفت برسد و آن را با استفاده از سه بازوی رباتیک خود مهار کند. سپس طی حدود دو ماه مدار این رصدخانه از ارتفاع فعلی حدود ۳۶۰ کیلومتر (۲۲۴ مایل) به حدود ۶۰۰ کیلومتر (۳۷۳ مایل) افزایش خواهد یافت.

کارشناسان هشدار داده‌اند که اگر ارتفاع سوئیفت به کمتر از حدود ۲۹۸ کیلومتر (۱۸۵ مایل) برسد، انجام عملیات نجات عملا غیرممکن خواهد شد. برآورد‌های فعلی نشان می‌دهد این نقطه بحرانی در ماه اکتبر فرا خواهد رسید.

فضاپیمای Lift تقریبا هم‌اندازه یک یخچال کوچک است و سه بازوی مکانیکی با بردی بیش از یک متر دارد. هر بازو به دو گیره کوچک مجهز شده که عملکردی مشابه انگشتان دست دارند و برای گرفتن ماهواره طراحی شده‌اند.

سوئیفت که ارزشی معادل صد‌ها میلیون دلار دارد هرگز برای تعمیر یا بازیابی در مدار طراحی نشده بود؛ موضوعی که این ماموریت را به یکی از پیچیده‌ترین عملیات‌های خدمات‌رسانی فضایی تبدیل کرده است. مسئولان شرکت کاتالیست تاکید می‌کنند که موفقیت این عملیات تضمین‌شده نیست.

ناسا در سپتامبر سال گذشته قرارداد این ماموریت را با ارزش حدود ۳۰ میلیون دلار با شرکت کاتالیست امضا کرد و تنها دو شرط تعیین کرد که عملیات باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود و هیچ آسیبی به وضعیت فعلی تلسکوپ وارد نکند. اکنون تنها ۹ ماه پس از امضای قرارداد، این شرکت آماده اجرای ماموریت است.

شان دوماگل گلدمن، مدیر بخش اخترفیزیک ناسا در این باره گفت: صادقانه بگویم هیچ‌کس تصور نمی‌کرد انجام چنین ماموریتی امکان‌پذیر باشد و حتی کمتر کسی فکر می‌کرد تا این مرحله پیش برویم.

برای افزایش شانس موفقیت عملیات ناسا از ماه فوریه تمام تجهیزات علمی سوئیفت را خاموش کرده تا سرعت کاهش ارتفاع آن کمتر شود. در نتیجه فعالیت‌های علمی این رصدخانه از آن زمان متوقف شده است.

نیکی فاکس، رئیس ماموریت‌های علمی ناسا تاکید کرد که حفظ این تلسکوپ ارزش سرمایه‌گذاری را دارد. به گفته او در صورت سقوط سوئیفت ناسا یکی از مهم‌ترین ابزار‌های رصدی خود را از دست خواهد داد در حالی که بودجه لازم برای ساخت جایگزینی مشابه در اختیار ندارد.

سوئیفت به دلیل توانایی منحصر‌به‌فرد خود در چرخش سریع و رصد فوری پدیده‌های گذرای کیهانی از جمله انفجار‌های پرتو گاما و ستاره‌های در حال انفجار به اولین امدادگر ناسا در حوزه اخترشناسی شهرت یافته است. با آغاز فعالیت رصدخانه فضایی رومن و ادامه ماموریت تلسکوپ فضایی جیمز وب انتظار می‌رود در صورت نجات نقش سوئیفت در شناسایی و پیگیری رویداد‌های کیهانی بیش از گذشته اهمیت پیدا کند.

شرکت کاتالیست این ماموریت را آغازگر نسل جدیدی از خدمات تعمیر و نگهداری در مدار می‌داند. این شرکت در حال توسعه نسل بعدی ربات‌های فضایی خود است که از سال آینده قادر خواهند بود ماهواره‌های مستقر در ارتفاع حدود ۳۵ هزار و ۹۰۰ کیلومتری را نیز تعمیر، سوخت‌گیری یا جابه‌جا کنند. همچنین این شرکت چشم‌اندازی از استقرار صد‌ها ربات در مدار زمین برای ساخت نیروگاه‌های خورشیدی فضایی، مراکز داده و سایر زیرساخت‌های مداری ترسیم کرده است.

در صورت موفقیت ماموریت سوئیفت تلسکوپ فضایی هابل نیز که اکنون ۳۶ سال از عمر آن می‌گذرد و آن نیز به‌تدریج در حال کاهش ارتفاع مدار است می‌تواند در سال ۲۰۲۸ تحت ماموریتی مشابه قرار گیرد و عمر عملیاتی آن برای چند سال دیگر تمدید شود.

نیکی فاکس درباره هابل گفت: هابل یک گنجینه ملی است و مردم آن را دوست دارند.

انتهای پیام/