کارشناس آموزش: بدون تأمین امنیت والدین نمی‌توان به کودکان احساس امنیت داد
پدرام کمالی، کارشناس آموزش، در گفت‌و‌گو با برنا، با بیان اینکه امنیت کودک فقط به معنای نبود جنگ نیست، گفت: احساس امنیت زمانی شکل می‌گیرد که کودک از وجود خانواده، افراد مورد اعتماد و امکان پیش‌بینی آینده زندگی خود تا حد قابل قبولی اطمینان داشته باشد.
وی با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی و اجتماعی بر سلامت روان کودکان اظهار کرد: در بررسی وضعیت کودکان در شرایط بحران، باید میان مسئولیت خانواده و مسئولیت سیاست‌گذاران و حاکمیت تفاوت قائل شد؛ چراکه نمی‌توان انتظار داشت خانواده‌ها تمام ناامنی‌های بیرونی را با استفاده از مهارت‌های فرزندپروری جبران کنند.
این کارشناس آموزش افزود: والدینی که هر روز با مشکلاتی مانند افزایش هزینه‌های زندگی، اجاره مسکن، هزینه‌های درمان، بی‌ثباتی شغلی و نگرانی درباره آینده اقتصادی مواجه هستند، خود تحت فشار روانی قرار دارند. این فشار‌ها تنها به مسائل مالی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند بر روابط والدین با فرزندانشان نیز اثر بگذارد و سلامت روان کودکان را تحت تأثیر قرار دهد.
کمالی با بیان اینکه نمی‌توان از خانواده‌هایی که خود احساس ناامنی و بی‌پناهی می‌کنند، انتظار داشت به‌تنهایی آرامش روانی فرزندانشان را تأمین کنند، تصریح کرد: اگر امنیت والدین نادیده گرفته شود و تمام مسئولیت ایجاد احساس امنیت به خانواده واگذار شود، نمی‌توان انتظار داشت کودکان در شرایط بحرانی از آرامش کافی برخوردار باشند.
وی با تأکید بر نقش خانواده در حمایت عاطفی از کودکان گفت: والدین باید متناسب با سن و درک فرزندانشان با آنها درباره شرایط موجود صحبت کنند، دسترسی آنها به اخبار و تصاویر هراس‌آور را تا حد امکان محدود کنند و اجازه دهند کودکان پرسش‌ها و احساسات خود را بیان کنند.
این کارشناس آموزش ادامه داد: حفظ روال معمول زندگی، فراهم کردن فرصت بازی و ارتباط با همسالان و انتقال این اطمینان به کودک که در شرایط دشوار تنها نیست، از جمله اقداماتی است که خانواده‌ها می‌توانند برای تقویت احساس امنیت فرزندانشان انجام دهند.
کمالی خاطرنشان کرد: کودکان در شرایط بحران بیش از هر زمان دیگری به رابطه عاطفی پایدار، امکان گفت‌و‌گو و احساس تعلق نیاز دارند؛ با این حال، نباید فراموش کرد که توان خانواده برای انجام این وظایف به شرایط زندگی و میزان حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی نیز وابسته است.
وی با اشاره به مسئولیت سیاست‌گذاران در تأمین امنیت روانی کودکان اظهار کرد: حمایت اقتصادی و اجتماعی از خانواده‌ها، دسترسی به خدمات سلامت روان، فراهم کردن امکان آموزش در محیطی امن، ارائه اطلاعات درست و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر، بخشی از اقداماتی است که برای حفاظت از کودکان در شرایط جنگ و ناامنی ضرورت دارد.
این کارشناس آموزش با تأکید بر نقش مدرسه در بازگشت کودکان به زندگی عادی گفت: مدرسه صرفاً محلی برای آموزش دروس نیست، بلکه می‌تواند فضایی برای ایجاد ثبات، تقویت احساس تعلق و ارتباط دوباره کودکان با همسالانشان باشد. به همین دلیل، تعطیلی مدارس و جایگزینی آموزش مجازی، حتی در شرایطی که آموزش از راه دور ادامه دارد، ممکن است کودکان را از بخشی از کارکرد‌های اجتماعی و عاطفی مدرسه محروم کند.
کمالی افزود: مدرسه امن تنها به ساختمانی ایمن محدود نمی‌شود، بلکه محیط آموزشی باید از نظر روانی و اجتماعی نیز برای کودک امنیت‌آفرین باشد. معلمان نیز باید برای شناسایی نشانه‌های فشار روانی در کودکان و نحوه برخورد با آنها در شرایط بحران آموزش ببینند.
وی با بیان اینکه خانواده و مدرسه به‌تنهایی قادر به جبران همه پیامدهای بحران نیستند، تأکید کرد: جامعه و سیاست‌گذاران باید شرایطی فراهم کنند که این دو نهاد بتوانند وظایف خود را به‌درستی انجام دهند. حمایت‌های اقتصادی، خدمات اجتماعی و روان‌شناختی و دسترسی به اطلاعات معتبر، از جمله عواملی هستند که می‌توانند به تقویت احساس امنیت در کودکان کمک کنند.
این کارشناس آموزش در پایان تأکید کرد: اگر امنیت روانی کودکان اهمیت دارد، باید امنیت و آرامش والدین نیز جدی گرفته شود؛ نمی‌توان از خانواده‌ای که زیر فشار ناامنی اقتصادی و اجتماعی قرار دارد، انتظار داشت به‌تنهایی نقش نجات‌دهنده را برای فرزندانش ایفا کند. تأمین امنیت کودکان نیازمند توجه همزمان به وضعیت خانواده، مدرسه و مسئولیت‌های سیاست‌گذاران است.
