پیامدهای روانی بحران‌ها پس از فروکش کردن آنها آشکار می‌شود/ تنش‌های اقتصادی و اجتماعی موجب فرسودگی روانی برخی افراد شده است
امیرحسین جعفری، رئیس بیمارستان اعصاب و روان روزبه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار برنا، با اشاره به بروز فرسودگی روانی در برخی افراد در پی تنش‌های محیطی، اقتصادی و اجتماعی، گفت: برای مراقبت از سلامت روان، سه موضوع مهم باید مورد توجه قرار گیرد؛ نخست اینکه افراد مراقبت از خود را جدی بگیرند، دوم اینکه به فکر مراقبت از اطرافیان، خانواده و نزدیکان خود باشند و سوم اینکه سیاست‌گذاران حوزه سلامت در سطح کلان، توجه ویژه‌ای به بهبود دسترسی مردم به خدمات سلامت روان داشته باشند.
وی با بیان اینکه در شرایط کنونی با افرادی مواجه هستیم که به دلیل تنش‌های محیطی، اقتصادی و اجتماعی دچار فرسودگی روانی شده‌اند، اظهار کرد: این وضعیت ممکن است شیوع پیدا کند، اما اینکه جامعه به‌طور کلی دچار فرسودگی روانی شده است یا خیر، موضوعی نیست که من به‌عنوان روان‌پزشک بتوانم درباره آن اظهارنظر قطعی کنم. بررسی این مسئله در سطح جامعه، در حوزه تخصصی افرادی قرار دارد که در زمینه مسائل اجتماعی و جامعه‌شناسی فعالیت می‌کنند.
رئیس بیمارستان اعصاب و روان روزبه ادامه داد: با این حال، اینکه در سطح فردی با افرادی مواجه هستیم که به دلیل تنش‌های محیطی، اقتصادی و اجتماعی دچار فرسودگی شده‌اند و در مرحله بعد، برخی از آنها به بیماری‌های روان‌پزشکی از جمله اضطراب و افسردگی مبتلا شده‌اند، موضوعی قابل تأیید است.
پیامدهای روانی بحران‌ها پس از فروکش کردن آنها نیز ادامه دارد
جعفری با اشاره به پیامدهای روانی بحران‌ها و جنگ‌ها بیان کرد: بررسی‌های جهانی نشان می‌دهد که مشکلات سلامت روان ممکن است در دوره پس از بحران یا جنگ کمتر به چشم بیایند، اما مسئله اصلی می‌تواند پس از فروکش کردن بحران و فرو نشستن غبار آن آغاز شود؛ زمانی که مشکلات و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی ایجادشده برای جامعه شدت پیدا می‌کنند.
وی افزود: یکی از تغییرات و اتفاقاتی که ممکن است در چنین شرایطی رخ دهد، بروز یا تشدید مشکلات سلامت روان است. بنابراین، نباید تصور کرد که با پایان یافتن یک بحران، پیامدهای روانی آن نیز بلافاصله از بین می‌روند؛ زیرا بخشی از این مشکلات می‌تواند در ادامه و تحت تأثیر شرایط اجتماعی و اقتصادی نمایان شود.
رئیس بیمارستان اعصاب و روان روزبه با بیان اینکه مشکلات سلامت روان در همه جوامع وجود دارد و به مؤلفه‌های مختلفی بستگی دارد، تصریح کرد: بسیاری از این مؤلفه‌ها فردی هستند و به آسیب‌پذیری‌های زمینه‌ای افراد مربوط می‌شوند. این آسیب‌پذیری‌ها می‌توانند از نظر زیستی، روان‌شناختی و روابط بین‌فردی متفاوت باشند و بر نحوه مواجهه افراد با استرس‌ها و تنش‌ها در شرایط بحرانی تأثیر بگذارند.
جعفری ادامه داد: این عوامل زمینه‌ای ممکن است باعث شوند فرد در مواجهه با استرس‌ها و تنش‌های ناشی از بحران آسیب‌پذیرتر شود یا در برخی شرایط، به یک بیماری روان‌پزشکی مبتلا شود. بنابراین، میزان آسیب‌پذیری افراد یکسان نیست؛ برخی افراد آسیب‌پذیری بیشتری دارند و برخی دیگر از آسیب‌پذیری کمتری برخوردارند.
وی با اشاره به نقش تنش‌های اجتماعی و خانوادگی در تشدید مشکلات روانی گفت: تنش‌ها و بحران‌های اجتماعی، گروهی و خانوادگی می‌توانند آسیب‌پذیری‌های زمینه‌ای افراد را تشدید کنند و باعث شوند این آسیب‌پذیری‌ها خود را نشان دهند. به همین دلیل، در بررسی مشکلات سلامت روان باید هم به ویژگی‌های فردی و هم به شرایط محیطی و اجتماعی افراد توجه کرد.
ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت روان
رئیس بیمارستان اعصاب و روان روزبه با تأکید بر لزوم توجه به سلامت روان در سطح فردی و اجتماعی خاطرنشان کرد: در سطح کلان، چند اقدام ضروری است که باید مورد توجه قرار گیرد. نخست اینکه تلاش کنیم اهمیت موضوع سلامت روان برای همه شهروندان تبیین شود و مردم بدانند چگونه باید از سلامت روان خود مراقبت کنند.
وی افزود: آگاهی عمومی در این زمینه باید به‌گونه‌ای افزایش یابد که شهروندان علاوه بر مراقبت از سلامت روان خود، با روش‌های مراقبت از سلامت روان خانواده، اطرافیان، همکاران و نزدیکانشان نیز آشنا شوند. توجه به سلامت روان نباید صرفاً به زمانی محدود شود که فرد با یک مشکل جدی یا بیماری روان‌پزشکی مواجه شده است، بلکه لازم است مراقبت از آن به‌عنوان یکی از موضوعات مهم زندگی مورد توجه قرار گیرد.
جعفری با تأکید دوباره بر ضرورت خودمراقبتی و دگرمراقبتی بیان کرد: لازم است از مردم بخواهیم به فکر خودشان باشند و مراقبت از خود را جدی بگیرند. در کنار آن، توجه به وضعیت روانی اطرافیان، اعضای خانواده و نزدیکان نیز اهمیت دارد؛ چراکه افراد در محیط‌های مختلف زندگی با یکدیگر در ارتباط هستند و شرایط روانی آنها می‌تواند تحت تأثیر این روابط قرار گیرد.
گرانی و کمبود خدمات، از موانع دسترسی به سلامت روان
جعفری، تسهیل دسترسی به خدمات سلامت روان را از دیگر اقدامات ضروری در این حوزه دانست و گفت: در قدم بعدی باید تلاش کنیم دسترسی به خدمات سلامت روان آسان‌تر، گسترده‌تر و ارزان‌تر شود. این مسئله یکی از موضوعات مهمی است که با آن مواجه هستیم.
وی توضیح داد: دسترسی به خدمات سلامت روان تنها به مراجعه به پزشک یا روان‌پزشک محدود نمی‌شود، بلکه خدمات روان‌شناسی، روان‌درمانی و دارودرمانی را نیز در بر می‌گیرد. در تمام این سطوح باید امکان دسترسی مناسب مردم به خدمات مورد نیاز فراهم باشد.
رئیس بیمارستان اعصاب و روان روزبه با اشاره به مشکلات موجود در این زمینه اظهار کرد: متأسفانه در برخی موارد نیز هزینه‌ها بالاست. این مشکلات می‌تواند باعث شود دسترسی افراد به خدمات سلامت روان به شکل صحیح و کامل انجام نشود.
ضرورت کاهش انگ اجتماعی درباره مشکلات سلامت روان
جعفری در ادامه با تأکید بر اهمیت گفت‌و‌گو درباره مشکلات سلامت روان بیان کرد: نکته مهم دیگر این است که تلاش کنیم جامعه‌ای پویا داشته باشیم؛ جامعه‌ای که افراد در آن با یکدیگر گفت‌و‌گو کنند و از بیان مشکلات سلامت روان خود ابایی نداشته باشند.
وی با اشاره به وجود انگ اجتماعی و نگاه منفی نسبت به مشکلات سلامت روان گفت: یکی از اهداف برگزاری نشست امروز نیز همین موضوع است که تلاش کنیم انگ و بار منفی مرتبط با مشکلات سلامت روان کاهش پیدا کند. این مسئله تنها مختص جامعه ما نیست و در سراسر دنیا وجود دارد، هرچند ممکن است شدت آن در جوامع مختلف متفاوت باشد.
رئیس بیمارستان اعصاب و روان روزبه خاطرنشان کرد: باید تلاش کنیم این انگ و بار منفی کاهش یابد تا افراد بتوانند درباره مشکلات سلامت روان خود صحبت کنند و از مطرح کردن این مسائل در جمع خانواده، دوستان و سایر محیط‌های اجتماعی واهمه نداشته باشند.
جعفری در پایان تأکید کرد: افزایش آگاهی عمومی، تقویت فرهنگ گفت‌و‌گو درباره سلامت روان، توجه به خودمراقبتی و مراقبت از اطرافیان و همچنین تسهیل دسترسی به خدمات تخصصی، از موضوعات مهمی است که باید برای بهبود وضعیت سلامت روان افراد و جامعه مورد توجه قرار گیرد.
انتهای پیام/
