کشف مسیر پنهان مغز؛ داروهای لاغری GLP-۱ فقط اشتها را کم نمیکنند
پژوهشگران در مطالعهای جدید دریافتهاند داروهای خوراکی GLP-۱ تنها با کاهش اشتها باعث کاهش وزن نمیشوند بلکه از طریق تاثیر بر مدارهای پاداش مغز، میل به خوردن لذتجویانه را نیز سرکوب میکنند؛ موضوعی که میتواند کاربرد این داروها را فراتر از درمان چاقی و حتی به حوزه اعتیاد و رفتارهای وسواسی گسترش دهد.
به گزارش برنا، مطالعهای که با حمایت موسسه ملی سلامت آمریکا (NIH) انجام شده نشان میدهد نسل جدید داروهای خوراکی GLP-۱ میتوانند فعالیت بخشی از سیستم پاداش مغز را کاهش دهند؛ بخشی که در رفتارهایی مانند پرخوری ناشی از لذت، ولع و اعتیاد نقش کلیدی دارد.
پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا در این تحقیق روی گروهی از داروهای موسوم به آگونیستهای گیرنده GLP-۱ تمرکز کردند؛ از جمله داروی خوراکی اورفورگلیپرون (Orforglipron) که تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کرده است. برخلاف داروهای تزریقی رایج مانند سماگلوتاید (Semaglutide) این نسل جدید به شکل قرص مصرف میشود و هزینه تولید پایینتری دارد؛ موضوعی که میتواند دسترسی بیماران به این داروها را افزایش دهد.
لورنزو لجیو مدیر بالینی موسسه ملی سوءمصرف مواد مخدر آمریکا (NIDA) گفت: با افزایش دسترسی و استفاده بیماران از این داروها درک سازوکارهای عصبی اثرات مشاهدهشده اهمیت بسیار زیادی دارد.
مطالعات پیشین عمدتا روی داروهای تزریقی و پپتیدی GLP-۱ مانند سماگلوتاید متمرکز بودند. این داروها با اثرگذاری بر هیپوتالاموس و بخشهایی از ساقه مغز، احساس گرسنگی را کاهش میدهند اما تاکنون اطلاعات کمی درباره نحوه اثر داروهای خوراکی کوچکمولکول بر مغز وجود داشت.
برای بررسی دقیقتر دانشمندان با استفاده از فناوری ویرایش ژنتیکی، گیرندههای GLP-۱ در موشها را به گونهای تغییر دادند که بیشتر به گیرندههای انسانی شباهت داشته باشند. سپس داروهای اورفورگلیپرون و دانوگلیپرون (Danuglipron) به موشها داده شد و فعالیت نواحی مختلف مغز آنها مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج نشان داد این داروها علاوه بر نواحی شناختهشده مرتبط با کنترل اشتها بخشی از مغز به نام آمیگدال مرکزی را نیز فعال میکنند؛ ناحیهای که با میل، لذت و سیستم پاداش مرتبط است و پیشتر تصور نمیشد داروهای GLP-۱ بتوانند مستقیما به آن دسترسی داشته باشند.
آزمایشهای تکمیلی نشان داد فعال شدن آمیگدال مرکزی باعث کاهش آزادسازی دوپامین در بخشهای مهم سیستم پاداش مغز هنگام خوردن لذتجویانه میشود. دوپامین یکی از مهمترین انتقالدهندههای عصبی مرتبط با احساس لذت، انگیزه و اعتیاد است.
علی گولر استاد زیستشناسی دانشگاه ویرجینیا و یکی از نویسندگان اصلی مطالعه گفت: ما از قبل میدانستیم داروهای GLP-۱ رفتار تغذیهای ناشی از نیاز انرژی را سرکوب میکنند. اکنون به نظر میرسد داروهای خوراکی کوچکمولکول GLP-۱ با درگیر کردن مدار پاداش مغز خوردن از روی لذت را نیز کاهش میدهند.
پژوهشگران میگویند گام بعدی بررسی این موضوع است که آیا این داروها میتوانند ولعها و رفتارهای اعتیادگونه غیرمرتبط با غذا را نیز کاهش دهند یا خیر. مطالعات آینده احتمال استفاده از این داروها در درمان اختلالات مصرف مواد و اعتیاد را بررسی خواهد کرد.
انتهای پیام/
