ارتقای رتبه ایران در پزشکی بازساختی از ۱۲ به ۴ دنیا

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با تشریح برنامه‌های راهبردی این معاونت برای دهه آینده از تغییر رویکرد حمایتی دولت از حمایت‌های پراکنده از اجزای زیست‌بوم نوآوری به سمت ایجاد زنجیره‌های متصل فناوری خبر داد و گفت: هدف معماری جدید معاونت علمی، ایجاد «قابلیت» برای کشور است؛ چرا که قابلیت تکرارپذیر و پایدار می‌تواند برای کشور اقتدارآفرین باشد.

به گزارش خبرنگار علم و فناوری، حسین افشین در حاشیه یک رویداد فناوری و در جمع خبرنگاران با تبریک بیستمین سالگرد تأسیس معاونت علمی و گذشت دو دهه از تلاش‌ها برای شکل‌گیری اجزای زیست‌بوم دانش‌بنیان کشور اظهار کرد: آنچه امروز مطرح شد، ارتباطی با گذشته ندارد و کاملا معطوف به آینده است؛ چرا که معتقدیم ریل‌گذاری ما در این حوزه باید دستخوش تغییر شود. با توجه به چشم‌انداز دنیای آینده، ناگزیر به سرمایه‌گذاری ویژه در بخش معاونت فردا هستیم.

از فناوری تا نوآوری؛ چرا هدف نهایی قابلیت است؟

معاون علمی رئیس‌جمهور در ادامه با تبیین معماری آینده معاونت علمی سه مفهوم کلیدی فناوری، نوآوری و قابلیت را تشریح کرد و گفت: زمانی که یک محصول را تولید می‌کنید صاحب فناوری هستید؛ یعنی با استفاده از ابزار دانشی، فکر و ایده خود را به محصول تبدیل کرده‌اید اما فناوری به خودی خود الزاما منجر به ایجاد قدرت، ثروت و اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی نمی‌شود.

وی افزود: اگر بتوانید محصول فناوری را به ارزش اقتصادی و اجتماعی تبدیل کنید؛ به گونه‌ای که مردم بتوانند آن را خریداری کنند در دسترس عموم قرار گیرد، ارزان‌قیمت باشد، خدمات عمومی ارائه دهد و از توجیه اقتصادی برخوردار باشد، در این صورت نوآوری رخ داده است. به بیان ساده نوآوری یعنی تبدیل فناوری به ارزش و کسب موفقیت.

افشین با تاکید بر اهمیت مفهوم قابلیت به عنوان هدف غایی معاونت علمی، تصریح کرد: اگر بتوانیم این موفقیت را تکرارپذیر و پایدار کنیم، توانسته‌ایم قابلیت ایجاد کنیم. هدف ما در معماری آینده، تولید قابلیت است چرا که این قابلیت است که می‌تواند برای کشور اقتدارآفرین باشد.

پایان حمایت‌های جزیره‌ای؛ پارک‌های علم و فناوری رهبر زیست‌بوم می‌شوند

معاون علمی رئیس‌جمهور با انتقاد از ساختار گذشته زیست‌بوم فناوری کشور بر ضرورت تغییر روش‌های حمایتی تاکید کرد و گفت: برای ایجاد قابلیت، باید روش‌های حمایتی اکوسیستم تغییر کند. پیش از این نگاه بر این بود که اجزای مختلف زیست‌بوم تشکیل شوند اما این اجزا ارتباط موثری با یکدیگر نداشتند.

وی ادامه داد: تا پیش از این از نقاط منفردی مانند شرکت‌های دانش‌بنیان، شتاب‌دهنده‌ها، مراکز و کارخانه‌های نوآوری و صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، شامل VC‌ها و CVC‌ها به صورت مجزا حمایت می‌کردیم؛ در حالی که حمایت‌ها باید به گونه‌ای هدایت می‌شد که زنجیره، اتصالات و ارتباط میان این بخش‌ها تقویت شود.

افشین با تشریح الگوی جدید ارتباطی در زیست‌بوم نوآوری کشور، گفت: در ریل‌گذاری جدید پارک علم و فناوری به عنوان رهبر اکوسیستم عمل خواهد کرد. پارک ورودی‌های خود را از دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، پژوهشگاه‌ها و بنیاد ملی نخبگان دریافت می‌کند و بر این اساس هسته‌های پژوهشی را شکل می‌دهد.

وی افزود: بنابراین باید یک اتصال مستقیم میان دانشگاه و پارک برقرار شود. در گام بعد این هسته‌های پژوهشی باید با صنایع و نیاز‌های واقعی کشور پیوند بخورند که مسئولیت ایجاد این اتصال نیز بر عهده رهبر اکوسیستم یعنی پارک علم و فناوری، خواهد بود.

معاون علمی رئیس‌جمهور تصریح کرد: در این زنجیره صندوق‌های خطرپذیر، VC‌ها و CVC‌ها و همچنین صندوق نوآوری و شکوفایی باید به کمک هسته پژوهشی بیایند تا محصول ایجاد شده و در نهایت به صنعت و بازار متصل شود. ما به شدت به این اتصالات زنجیره‌ای نیاز داریم تا فناوری واقعی شکل بگیرد.

دیگر تعداد شرکت‌ها مهم نیست؛ مسئله اصلی حل مسائل ملی است

افشین با اشاره به ضعف ساختاری موجود در زیست‌بوم نوآوری کشور اظهار کرد: وضعیت امروز ما نشان می‌دهد که اکوسیستم از اجزای خوبی برخوردار است اما این اجزا ترکیب مناسبی در کنار یکدیگر ندارند و هر بخش به صورت جزیره‌ای فعالیت می‌کند.

وی افزود: پراکندگی شرکت‌های دانش‌بنیان به تنهایی قدرت‌آفرین نیست. نتیجه این وضعیت آن است که وقتی درباره عملکرد زیست‌بوم صحبت می‌شود از ما می‌پرسند چند شرکت یا چند محصول دانش‌بنیان داریم، اما کسی نمی‌پرسد کدام مسئله ملی کشور حل شده است.

معاون علمی رئیس‌جمهور تاکید کرد: ما باید زنجیره‌ای از شرکت‌های دانش‌بنیان داشته باشیم. متاسفانه اگر امروز از ما پرسیده شود شرکت‌های دانش‌بنیان در کدام حوزه‌های اقتدارآفرین و فناوری‌های نوظهور قرار دارند پاسخ مشخصی نداریم و باید برای این پرسش، پاسخ دقیق پیدا کنیم. تحقق این هدف مستلزم یک تغییر ریل جدی است.

تغییر ریل فناوری از نخستین روز‌های دولت چهاردهم آغاز شد

افشین با تاکید بر اینکه تغییر ریل معاونت علمی یک برنامه نمایشی یا مربوط به آینده دور نیست گفت: اعلام این تغییر ریل به معنای شروع کار از فردا نیست. ما این تغییرات ساختاری را از آغاز به کار دولت چهاردهم یعنی از ۲۰ مرداد ۱۴۰۳، ایجاد کردیم، اما برای اینکه با مقاومت روبه‌رو نشویم اعلام رسمی آن را به مرور انجام دادیم.

وی ادامه داد: کسانی که مواضع ما را دنبال کرده باشند می‌دانند که دولت در نقش هدایتگر حوزه‌های فناوری‌های نوظهور ظاهر شده است.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به برخی حوزه‌های راهبردی گفت: در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، کوانتوم، میکروالکترونیک، علوم شناختی، امنیت سایبری و زیست‌فناوری مزیت‌سازی کرده‌ایم. در این مسیر دولت به عنوان خریدار محصولات وارد شده و با تسهیل فرآیند‌ها تلاش کرده است این حوزه‌ها شکل بگیرند.

جهش ایران از رتبه ۱۲ به ۴ جهان در پزشکی بازساختی

افشین با اشاره به یکی از دستاورد‌های این تغییر رویکرد اظهار کرد: به پشتوانه همین تغییر ریل امروز با افتخار اعلام می‌کنیم که رتبه علمی و فناوری ایران در حوزه پزشکی بازساختی در جهان از رتبه دوازدهم در آغاز دولت چهاردهم با جهشی چشمگیر به رتبه چهارم دنیا ارتقا یافته است.

وی در تشریح دلایل دستیابی ایران به این جایگاه گفت: ما به این دلیل توانستیم به یک رتبه پایدار دست پیدا کنیم که روی این حوزه تمرکز کرده و نقش هدایتگری ایفا کردیم؛ آن هم در شرایطی که پیش از این بازاری برای آن وجود نداشت.

معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: برای مثال در بخش سلول‌درمانی و ژن‌درمانی عملاً بازاری شکل نگرفته بود، اما مداخله و هدایتگری دولت این مسیر را هموار کرد.

افشین گفت: این تغییر روش از نخستین روز‌های آغاز به کار دولت چهاردهم پیاده‌سازی شد و امروز، همزمان با بیستمین سالگرد تاسیس معاونت علمی، به صورت رسمی اعلام شد.

وی هدف از اعلام رسمی این رویکرد را آگاهی دقیق بدنه زیست‌بوم از فلسفه تصمیمات معاونت علمی عنوان کرد و افزود: بدنه اکوسیستم پیش از این رفتار و اقدامات ما را مشاهده می‌کرد، اما شاید علت و فلسفه این نوع تصمیم‌گیری‌ها را به درستی تشخیص نمی‌داد؛ بنابراین لازم بود رویکرد جدید را به طور دقیق و مستقیم از زبان خودمان بشنود.

چهار رویداد تخصصی برای تبیین فلسفه تغییر مسیر معاونت علمی

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به نشست‌های نخبگانی برگزارشده پیش از اعلام رسمی این سند راهبردی گفت: اعلام این تغییر مسیر پس از برگزاری چهار رویداد فشرده و جلسات تفصیلی با ارکان مختلف اکوسیستم انجام شد.

وی ادامه داد: جلسات مستمر و نزدیکی با فعالان حوزه فناوری، بنیاد ملی علم ایران، بنیاد ملی نخبگان، صندوق‌های پژوهش و فناوری، صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه، VC‌ها و CVC‌ها و سایر صندوق‌های مالی برگزار کردیم و در هر جلسه، الزامات مربوط به هر بخش را به صورت مفصل و جداگانه تشریح کردیم.

افشین تاکید کرد: آنچه امروز رخ داد اعلام خوانش فلسفی این تغییر رویکرد بود تا توضیح دهیم چرا ناگزیر به تغییر مسیر هستیم. هدف ما این است که همه اجزای اکوسیستم مانند یک ارکستر هماهنگ، هم مسیر پیش‌رو را به درستی تشخیص دهند و هم در این مسیر به صورت هماهنگ حرکت کنند.

حمایت‌های معاونت علمی از این پس بر مبنای زنجیره‌های فناوری هدایت می‌شود

افشین درباره مدل جدید حمایت‌های مالی و معنوی معاونت علمی تصریح کرد: از امروز به بعد تمام حمایت‌های ما در بستر این زنجیره اتصالات تعریف و اعمال خواهد شد به این معنا که باید مشخص باشد هر حمایت در کجای این زنجیره قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه نظام حمایتی معاونت علمی همچنان ترکیبی خواهد بود، افزود: اکوسیستم باز کماکان به قوت خود باقی خواهد ماند. حمایت‌های عمومی خود را از شرکت‌های دانش‌بنیان و هسته‌های پژوهشی در حوزه‌های مختلف حفظ خواهیم کرد، اما بخش مهمی از حمایت‌های کلان ما به صورت هدایتگری و متمرکز بر زنجیره‌هایی خواهد بود که شکل می‌گیرند.

معاون علمی رئیس‌جمهور در تشریح چشم‌انداز این مدل حمایتی گفت: هدف ما این است که در آینده اگر نام یک دانشگاه مطرح می‌شود مشخص باشد که آن دانشگاه در کدام حوزه تخصصی سرآمد است و زنجیره فناوری آن در کجا شکل گرفته است. همچنین اگر از یک پارک علم و فناوری یا منطقه نوآوری نام برده می‌شود باید مشخص باشد که آن مجموعه در کدام حوزه اقتدارآفرین ملی تمرکز کرده و چه ماموریتی را دنبال می‌کند.

پارک‌های علم و فناوری در مسیر نسل چهارم و پنجم

افشین همچنین از برنامه معاونت علمی برای ارتقای سطح کیفی پارک‌های علم و فناوری کشور خبر داد و گفت: مصمم هستیم همه پارک‌های علم و فناوری کشور به نسل سوم پارک‌ها منتقل شوند چرا که در حال حاضر اکثر پارک‌های ما در سطح نسل دوم قرار دارند.

وی افزود: علاوه بر این برنامه‌ریزی کرده‌ایم تعدادی از پارک‌های مستعد را به نسل‌های چهارم و پنجم ارتقا دهیم.

معاون علمی رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه قرار نیست همه پارک‌ها به نسل چهارم و پنجم تبدیل شوند گفت: چنین چیزی نه امکان‌پذیر است و نه از نظر علمی و ساختاری درست است. پارک‌های نسل چهارم و پنجم الزاما باید در مناطقی مستقر شوند که یک دانشگاه بسیار قوی و یک اکوسیستم توانمند در کنار آنها حضور داشته باشد.

افشین خاطرنشان کرد: با این حال حرکت کلی و هدف‌گذاری ما به سمت دستیابی به پارک‌های نسل پنجم است.

ماموریت‌های ملی در انتظار پارک‌های فناوری؛ اجرای طرح‌های پایلوت در کشور

معاون علمی رئیس‌جمهور از آمادگی این معاونت برای واگذاری مأموریت‌های بزرگ ملی به پارک‌های فناوری خبر داد و اظهار کرد: آمادگی داریم برای پارک‌های فناوری کشور ماموریت‌های ملی تعریف کنیم.

وی با اشاره به احتمال مقاومت در برابر ساختار جدید گفت: پذیرش این ساختار در ابتدای کار ممکن است کمی سخت باشد و فرآیند شکل‌گیری آن با مقاومت و اینرسی همراه شود، اما تلاش می‌کنیم ابتدا نمونه‌های موفق و پایلوت ایجاد کنیم و سپس این نمونه‌ها را در سراسر کشور تکثیر کنیم.

دو سال دیگر کارنامه تغییر ریل معاونت علمی را ارائه می‌کنیم

افشین در پایان با تاکید بر پرهیز از رفتار‌های شعارزده گفت: ما قول داده‌ایم دو سال آینده رویدادی برای بررسی عملکرد این مدل جدید برگزار کنیم. ارزیابی را به سال آینده موکول نمی‌کنیم چرا که یک سال زمان کوتاهی است و می‌خواهیم نتایج ملموس، واقعی و به دور از شعارزدگی باشد.

وی افزود: در پایان دولت چهاردهم، یعنی دو سال آینده با برگزاری یک رویداد رسمی، آثار و نتایج این تغییر ریل را ارزیابی خواهیم کرد و چه‌بسا در آن زمان　نقشه راه جدیدتر و تکامل‌یافته‌تری را نیز روی میز بگذاریم.

انتهای پیام/